288 
van de opdrijvende kracht bij vrij slingerende schalen, wordt het 
specifiek gewicht berekend, nadat alle korrektie’s aangebracht zijn. 
De methode werd eerst door eene reeks van bepalingen aan 
organische vloeistoffen van bekend specifiek gewicht getoetst. Het 
resultaat was, dat de bepalingen met die, welke met den pykno- 
ïneter verkregen zijn, geheel overeenstemmen, voorzoover het de 
temperatuur-afhankelijkheid der dichtheid betrof; de absolute waarden 
werden bovendien dezelfde, als eene korrektie voor de kapillaire 
werking op' den ophangdraad werd aangebracht, welke c. p. met de 
grootte van de specifieke oppervlakte-energie x der vloeistof recht 
evenredig was. Bij den hier gebezigden draad was zij iets meer dan 
0.0001 gram voor iederen erg. Dit bedrag moet dan bij de gevonden 
opwaartsche kracht worden opgeteld. Ook bij de gesmolten zouten 
KJST 0 3 , NaN 0 3 , LiN0 3 ,ete., bleken de absolute waarden voor <740 
met die van Goodwin en Mailey 1 ) overeen te stemmen, wanneer 
bij de waargenomen opdrijvende kracht, welke de drijver ondervindt 
nog 0.0001 x werd opgeteld; de waarde van den temperatuur- 
koëfficient van cl 40 bleek bovendien ook hier van die korrektie on- 
afhankelijk (e zijn. 
Met dat al zijn de getallen, die op deze wijze bij hoogere lempe- 
raturen bepaald werden, slechts in twee decimalen volkomen zeker ; 
de nauwkeurigheid gaat nimmer verder dan 3 of 4 eenheden der 
derde decimaal. Voor het hier gestelde doel kan men met dezen 
graad van nauwkeurigheid tevreden zijn ; maar bovendien is het 
zeer de vraag, of men op eenige andere wijze wel ooit nauwkeuriger 
gegevens bij zoo hooge temperaturen, en dus onder zóo ongunstige 
omstandigheden, zal kunnen verkrijgen. Immers in eene vergrooting 
van de opdrijvende kracht, door de keuze van een drijver van 
grooter volume, zooals o.a. Goodwin en Mailey wel gedaan hebben 
(loco cit.), is geen heil te zien, daar toch het konstant houden van 
eene overal gelijke en gelijkmatig verdeelde temperatuur, een zoo 
gering mogelijken omvang der smeltmassa en der geheele apparatuur in 
den oven onvermijdelijk vereischt, wil men dezen laatste inderdaad als 
een „thermostaat” kunnen bezigen 2 ). Bovendien is bij zulke hooge 
temperaturen platina Avel het eenige metaal, dat hier in aanmerking 
komt; wegens het zeer groote specifieke gewicht echter, is het volume 
van zelfs een relatief z waren drijver dus nog maar gering, en de 
waargenomene opdrijvende kracht derhalve eveneens. Voorts doen 
zich allerlei andere storende faktoren gelden, zooals bijv. de vrij 
■) Goodwin en Mailen, Physical Review, 25. 469. (1907); 26. 28. (1908). 
~) F. M. Jaeger, Eine Anleitung zur Ausfülimng exakter physiko-chemischer 
Messungen, u. s. w. Seite : 57, 59, u s. w. ' 
