352 
Daar Hantzsch opgaf het 3.4. dinitro-dimethyl-aniline verkregen 
te hebben door inwerking van salpeterzuur (s.g. 1,3) op dimethyl- 
aniline, vermoedde v. Romburgh l ), dat zijne bepalingen niet met 
deze stof, doch met het 2.4. dinitro-mprctMnéthyl-aniline gedaan waren. 
Dit vermoeden bleek juist, daar bij bovenbedoelde reactie inderdaad 
laatstgenoemde stof ontstond. 
In verband met deze vergissing scheen het mij niet zonder belang 
de theorie van Hantzsch, door hem gebouwd op het onderzoek van 
deze twee stoffen en nog vijf andere, aan een aanmerkelijk grooter 
materiaal te toetsen. Tevens wilde ik daaraan verbinden een onder- 
zoek over de nitreering van dimethyl- en diaethyl-p-toluidine, omdat 
ik bij dezen arbeid verscheidene stoffen in handen zou krijgen, die 
ik met een aantal overeenkomstige nitro-anilinen, mij door Prof. v. 
Romburgh welwillend ter beschikking gesteld, aan een vergelijkend 
re fracto metrisch onderzoek kon onderwerpen. 
Nitro-clerivaten van dimethyl-p-toluidine. 
Het dimethyl-p-toluidine bereidde ik volgens de methode van 
Stahel 2 ). Nadat ik dit, door nitratie in gec. zwavelzuur, had om- * 
gezet in 2 nitro-dimethyl-p-toluidine. trachtte ik deze laatste stof met 
verdund salpeterzuur verder te nitreeren. 
Daartoe loste ik hiervan 3 gram op in 40 cM 2 . salpeterzuur (s.g. 
1,2) en voegde een weinig natriumnitriet toe. Spoedig sloeg een 
lichtgele verbinding neer, met de samenstelling van een dinitro-tolyl- 
methyl-nitrosamine, dat echter een mengsel van 2.3- en 2.5-dinitro- 
tolyl-methyl-nitrosamine bleek te zijn. Om de vorming van nitros- 
aminen tegen te gaan besloot ik ureum toe te voegen. 
7,5 gram 2-nitro-dimethyl-p-toluidine werd bij kleine hoeveel- 
heden gebracht in 150 cM 3 . salpeterzuur (s.g. 1,2) waarin 0,5 gr. 
ureum opgelost was. Den volgenden dag was de vloeistof eenigszins 
roodbruin gekleurd, doch geen neerslag was ontstaan. Ik voegde 
voorzichtig water toe; er begon, toen ongeveer 150 cM 3 . was bijge- 
goten, langzaam een oranje-bruine stof neer te slaan. Nadat deze 
zich had afgezet werd opnieuw langzaam water toegevoegd en sloeg 
wederom een hoeveelheid van dezelfde stof neer. Vervolgens werd 
afgezogen. Bij toevoeging van water aan het filtraat bleef dit eerst 
helder, doch toen ongeveer 150 cM 3 . foegevoegd was, sloeg een roode 
0 Versl. Kon. Akad. Amst. 28 Jan. 1911. 
2 ) B 16, 29 (1883). Verhit men het HBr-p-toluidine met overmaat methylalkohol, 
dan ontstaat als bijproduct het trimetliyl-p-tolylammoniumbromide, fraaie kleurlooze 
kristallen, welke bij ongeveer 225° ontleden. 
< 
