358 
% 
2 nitro-dimethyl-m-diaethyl-toluidine (o.) . 
2.5. dinitro-dimethyl-m-diaethyl-toluidine (r.) 
3.4. dinitro-dimethyl- (g.) g^-diaethyl-aniline (o.) 
2.4.6. trinitro-dimethyl- (g.) m-diaethyl-aniline (o.) 
3.4.6. trinitro-dimethyl- (o.) en- diaetliyl-aniline (g.) 
M.-R. 
M.-K. 
V. 
53,1 „ 62,1 
9,0 
61,4 
, 69,2 
7,8 
62,8 „ 73,1 
10,3 
65,7 „ 75,0 
9,3 
68,2 „ 77,5 
9,3 
Uit deze bepalingen blijkt duidelijk, dat zoowel bij de gelijk-, als 
ook bij de ongelijk gekleurde homologen het verschil der moleculair- 
refracties soms ver van het door Brühl berekende (4,6 per CH 2 - 
groep) verwijderd is. 
De refractometrische bepalingen geven dus m.i. geen grond om 
bij verschillend gekleurde homologen verschil in bij-valenties aan te 
nemen. 
Dit gaf mij aanleiding om mijn onderzoek van de moleculair- 
refracties in een andere richting voort te zetten. 
Eenige jaren geleden had Hantzsch 0 er op gewezen, dat bij de 
nitro- en aldehyde-phenolen, alsook bij hunne zouten en voorts bij 
de nitro-anilinen, de ortho-verbindingen kleiner moleculair-refractie 
hebben dan de para. 
Ik stelde mij nu voor niet alleen den door Hantzsch gegeven 
regel aan een aantal mononitro-anilinen te toetsen, maar tevens bij 
verschillende aromatische nitro-verbindingen naar betrekkingen te 
zoeken tusschen grootte der moleculair-refractie en stand der met 
de benzolkern verbonden groepen. 
Mochten deze inderdaad voorhanden zijn, dan zou bij nitro-ver- 
bindingen de refractometer gebruikt kunnen worden als een welkom 
hulpmiddel ter bepaling van de constitutie. 
Het door Hantzsch gevonden verband tusschen de grootte der 
moleculair-refractie en de plaats der nitro-groep kon ook ik aan een 
aantal verbindingen opmerken. 
p-nitro-aniline 
o-nitro-aniline . 
m-nitro-aniline 
M-R. 
V 
M-R 
44,8 
3,5 
45,36 
41,3 
38,7 
41,96 
V 
3,40 
De door mij in pyridine-oplossing gevonden getallen zijn iets lager 
dan de door Hantzsch in aceton gevondene, de verschillen zijn 
echter gelijk. 
Dezelfde volgorde (p>o>m) blijft bestaan bij de nitro-dimethyl- 
en-diaethyl-anilinen en ook bij de nitro-toluidinen. 
!) B. 43, 100 en 1656 (1910). 
