Natuurkunde. — De Heer Zeeman biedt eene mededeeling aan 
v^an den Heer C. M. Hoogenboom : Over den invloed van een 
electrisch veld op het door nevels doorgelaten en verstrooide licht” . 
(Mede aangeboden door den Heer H. A. Lorentz). 
1. Inleiding. De onderzoekingen, waarover kier thans eene 
mededeeling volgt en die uitvoeriger in mijn dissertatie zullen be- 
handeld worden, sluiten zich aan bij en vormen eene voortzetting 
van de proeven van Prof. Zeeman en Hoogenboom, waarvan de uit- 
komsten reeds eerder in deze Verslagen zijn opgenomen. *) 
Zij hebben betrekking op de dubbele breking, die sommige nevels, 
in het bijzonder salmiaknevel, tengevolge van het electrisch veld 
vertoonen, en op den invloed van het electrisch veld op de intensiteit 
van het verstrooide en doorgelaten licht. 
Nadat door Bloch 2 ) het bestaan van eenige inwerking van het 
veld op de lichtvoortplanting en de lichtverstrooiing in en door 
salmiaknevel was opgemerkt, is dit eerste verschijnsel toen door 
Prof. Zeeman en mij uitvoeriger nagegaan, waarbij we konden 
vaststellen, dat een dergelijke nevel zoowel dichroïtisch wordt als 
dubbelbrekend. Wat de dubbele breking aangaat, doet zich deze 
bijzonderheid voor, dat een pas gevormde nevel positief dubbel- 
brekend is, terwijl, wanneer hij eenigen tijd staat, hij negatief dubbel- 
brekend is geworden. Dezen overgang brachten we toen in verband 
met de dimorphie van salmiak, die, waarschijnlijk het eerst waar- 
genomen door Stas, in den laatsten tijd meer de aandacht is gaan 
trekken. 
Eenigszins nauwkeurige metingen over de electrische dubbele 
breking van salmiak waren tot nu toe niet verricht. Ik heb ze 
thans gedaan en de resultaten hiervan vindt men in het eerste 
gedeelte van deze mededeeling. Verder worden daarin beschreven 
de dispersieverschijnselen der dubbele breking en de resultaten met 
andere nevels bereikt. 
In het tweede' gedeelte worden die verschijnselen behandeld, 
waarbij het veld inwerkt op de intensiteit van het doorgelaten en 
verstrooide licht. Een eerste waarneming van dien aard is te danken 
aan Bloch ; ook het dichroïsme valt onder deze groep van verschijn- 
selen ; verder is door Prof. Zeeman en mij al eerder gevonden, dat 
b Zeeman en Hoogenboom, deze Verslagen 20, 570, 921, 1911/12. 21, 188, 
1912/13 Deze stukken zullen aangeliaald worden als Mededeeling 1, 11 en lil. 
Zie ook Phys. Zs 13, 913, 1912. 
2) Bloch, C R. 146. 970, 1908. 
25 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXV. A°. 1910/17. 
