394 
waarin L de levende kracht, Xh j/hZh de coördinaten der moleknlen, 
Vkk de afstand der middelpunten van een paar molekulen h en k, 
X h V/, Zu de uitwendige krachten en F(z/,k ) de kracht tusschen het 
paar molekulen h . h voorstellen. Indien de druk de eenige uitwen- 
dige kracht is kan men het t weede gemiddelde door — 3 p V voor- 
stellen, terwijl de gemiddelde levende kracht op de bekende wijze 
met de absolute temperatuur samenhangt. 1 ) 
Wij zullen nu de tweede som beschouwen. Denk het volume V 
dat n molekulen bevat in een groot aantal elementen dvk verdeeld; 
de gemiddelde dichtheid in deze elementen zij e- Beschouw nu een 
stelsel waarin de dichtheid in de verschillende elementen door p-j-i’x» 
kan worden voorgesteld. De bijdrage van de elementen dv k en dvj, 
tot de genoemde som bedraagt dan 
(p -f v k) (g + Vh) r hk F (r hk ) dv k dv h . 
Integreert men deze uitdrukking naar dv k en dv k over het volume 
V dan verkrijgt men het dubbele van de gezochte som indien men 
nog tot het gemiddelde overgaat. Bij dit middelen zullen de termen 
Qv k en ov k niets opleveren daar r k — v k gemiddeld nul zijn. 
De bijdrage 
8 F (rhk) r/ }k d'i'k dv/ t 
is diegene welke de gebruikelijke theorie, die van toevallige dicht- 
heidsafwijkïngen afziet, in aanmerking neemt, waarbij voor g dan 
de gemiddelde of wat op hetzelfde neerkomt de waarschijnlijkste 
waarde genomen wordt. De correctie voor diehtheidsafwijkingen 
blijkt dus te zijn 
■» 
v h Vk rhk F (rhk) dvk dv ' 
Deze integraal kan nu getransformeerd worden met behulp van 
de functie g die wij bij onze beschouwingen omtrent de opalescentie 
in het kritisch punt in voerden. 2 ) 
Volgens de definitie der functie g is de gemiddelde waarde van 
vk bij vastgehouden r k voor te stellen door 
v k = vh g (rhk) dvh. 
Verder is aangetoond dat 
Vk Vh — g (rhk) v/d dv 0 = gg (rhk) 
is. (hc. pg. 586). 
1 Vergl. bijv. L. Boltzmann, Gastheorie 11, p. 141. 
2 ) L. S. Ornstüin en i 1 '. Zernikb, De toevallige diehtheidsafwijkingen en de 
opalescentie bij het kritisch punt. Deze Versl. Deel XXIII, p. 582. 
