434 
Natuurkunde. - De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer J. J. van Laar: ,, Over de grondwaarden der 
grootheden h en J /a hij verschillende elementen , in verhand 
met het periodiek systeem. IV. De elementen der Halogeen- 
Zuurstof- en Stikstof groepen.” 
(Mede aangeboden door den Heer F. A. H. Schreinemakers). 
I. De Halogeengroep. 
Na de behandeling van de valentielooze achtste groep van het 
periodiek sj 7 steem, d.w.z van de groep der edelgassen (waarbij wij 
ook gemakshalve de waterstof hebben gevoegd) x ), komt thans de 
7 e groep, die der Halogenen, in beschouwing. Wij herinneren er-aan 
dat het er ons thans hoofdzakelijk om te doen is de waarden van 
I /a.jc der elementen zelf vast te stellen, onafhankelijk van de vroeger 
in I en II 2 ) uit hunne verbindingen berekende waarden. 
a. Fluor. De kritische temperatuur is onbekend; ik vind ergens 
opgegeven — 170° C. = 103° abs., maar dit kan onmogelijk juist 
zijn, daar de kookpuntstemperatuur volgens Motssan en Dewar 
(1903) reeds bij — 187° C. = 86° abs. ligt. Nu is de verhouding 
Th'. Ts (Zie de tabel in II op p. 1651) bij de Halogenen resp. 1,72 
bij I 2 , 1,73 bij Br 2 en 1,75 bij Cl 2 . Nemen wij dus bij F 2 ook 1,75 
daarvoor aan, dan zou 7 & 151° abs. worden. Hiermede corres- 
pondeert 2y = 1 — |— 0,038 1/151 = 1,467, dus y — 0,733. Ligt de 
tripelpuntstemperatuur derhalve bij — 223° C. = 50° abs. (Moissan 
en Dewar, 1903) 3 ), dan is m x — 50 : 151 0,331, en wordt de 
factor f\ =bh'V l : 
0,733 
1 X 0,331 
/; =1,467 
1,733 
= 1,467 (1 — 0,14") = 1,262. 
Om derhalve 5& = 55 . 10 5 te vinden voor 1 Gr. atoom Fluor, moet 
het atoomvolume bij het tripelpunt — (55 : 1,262) 10 — 5 = 43,6 . ÏO^ 5 
zijn. Nu is bij — 200° C. door Moissan en Dewar (1897) gevonden 
D — 1,14, gevende v = 74,4 . 10 ~ 5 ; derhalve zal bij het lager gelegen 
tripelpunt dit volume wel iets kleiner zijn, maar toch niet geringer 
dan ongeveer 63.1 0 -5 , zooals gemakkelijk te berekenen is. 
Uit dit alles kan wel worden besloten, dat er voorloopig geringe 
kans bestaat de weinige gegevens bij Fluor met elkaar in overeen- 
stemming te brengen. 
b Zie lil, Deze Verslagen van 10 Aug. 1916, p. 142. 
2 ) Deze Verslagen van 25 Februari en 23 Mei 1916, p. 1284 en 1635. 
V In het Chemisch Jaarboekje voor 1915 — 1916 vind ik — 233° C. opgegeven 
