662 
werd, vertoonde het neerslag een netwerk van kleine, goed lichtende 
iü tram icronen. Na verloop van tijd werd dit netwerk merkbaar 
grover en na eenige uren waren afzonderlijke deeltjes te onder- 
scheiden. waarvan enkele na nog langeren tijd duidelijk den ciibus- 
vorm der kenkenzoutkristallen vertoonden. Er heeft dus een lang- 
zame kristallisatie of rekristallisatie van het keukenzout plaats. 
Deze verandering, door de toetreding der vochtige lucht veroor- 
zaakt, maakte het onmogelijk, de keukenzoutlaag in haar oorspron- 
kelijken toestand waar te nemen. Daartoe moest zij, bij en na hare 
vorming, van de gasphase afgesloten worden en, na het openen van 
den ballon, ook afgesloten blijven. 
Afsluiting met olie, verkregen door den ballon onder olie te openen, 
zoodat deze inplaats van de lucht binnendrong, had geen succes. 
Beter resultaat gaf Canadabalsem, welke van opgeloste gassen door 
blootstellen aan hoogvacuum onder zachte verwarming bevrijd was ; 
de balsem werd daarbij ingedikt. Zij was bij deze bewerking aan- 
wezig in een zij buisje, dat aan den ballon was aangesmolten. Na de 
vorming van het NaCl-neerslag werd de Canadabalsem door voor- 
zichtig verwarmen dunvloeibaar gemaakt en over het zoutlaagje 
uitgespreid, zoodat dit gedeeltelijk daarmee bedekt werd. Werd nu 
de lamp geopend, dan bleef de zoutlaag onder de Canadabalsem 
volkomen helder en doorschijnend, terwijl zij op de onbedekte plaatsen 
wit werd. 
In het ultramicroscoop was de door Canadabalsem bedekte laag 
optisch leeg. 
Zeer duidelijk kwam dit voor den dag, indien ingesteld werd op 
de grenslijn Canadabalsem — lucht. Daar, waar de lucht had kunnen 
inwerken, was het veld sterk verlicht door het netwerk van kleine 
ultramicronen, daar waar de Canadabalsem beschut had, was het 
veld donker. Een zeer scherpe grenslijn scheidde beide velden. 
Het keukenzout wordt dus als een optisch homogene phase op den 
glaswand neergeslagen, kristalvlakken ontbreken ten eenenmale, de 
moleculen zijn volkomen ongeordend en wij hebben hier dus te 
doen met den amorphen, glasachtigen toestand, te vergelijken met de 
onderkoelde vloeistof. 
Deze toestand is metastabiel en gaat langzamerhand over in den 
gekristalliseerde]! stabielen. 'Verschillende omstandigheden kunnen 
dezen overgang inleiden of versnellen : 
1. Toetreding van lucht. Vooral de waterdamp is hiervan het 
actieve bestanddeel; zeer droge lucht heeft zoo goed als geen werking, 
beademen laat de omzetting zeer snel geschieden, 
2. V erhooging van temperatuur. 
