zooals deze bij bet keukenzout was waargenomen en die ook hier 
door het kleurverschil macroscopisch zeer goed te onderkennen was, 
werd vergeefs gezocht. Beide gedeelten gingen onmerkbaar in 
elkander over; het netwerk zelf vertoonde geen verschil en alleen 
in de totaalkleur van het ultramicroscopisch veld, dat bij het blauwe 
neerslag meer bruin, bij het roode neerslag meer groen was, kon 
een verschil worden waargenomen. 
Een enkele maal echter, bij een lamp waar de verdamping van 
het zilver zeer langzaam had plaats gehad en het neerslag een licht 
geelbruine kleur had verkregen, die door inwerking van lucht in 
violet overging, was het verschil zeer duidelijk. Het veld, dat niet 
bedekt was met Canadabalsem, gaf het zeer hel verlichte ïnozaïk 
van aaneengesloten ultramicronen, terwijl het beschermde veld haast 
niet optisch oplosbaar was en slechts uiterst Hauw een soortgelijk 
netwerk liet zien. De grenslijn tusschen beide velden was zeer scherp. 
Toetreding van de lucht heeft dus ook bij het zilverlaagje een 
vergroving der structuur ten gevolge, evenals dit bij keukenzout 
geconstateerd was. 
Geheel structuurloos, zooals het zoutlaagje, hebben wij het niet 
kunnen waarnemen. De mogelijkheid is echter niet buitengesloten, 
dat de verwarming op 60°, die noodig was om de zeer sterk inge- 
dikte Canadabalsem gelijkmatig uit te spreiden of zelfs reeds de 
aanraking met Canadabalsem, voldoende is om den overgang in 
den meer stabielen granulairen toestand in te leiden en dat het 
primair gevormde groengele neerslag werkelijk structuurloos, dus 
moleculair-dispers is. 
Verder blijkt, dat met toenemende dikte van het laagje, ook 
zonder toetreding van lucht, de discontinuïteit, de opbouw uit aparte 
deeltjes, duidelijker woi;dt. Ook in dat opzicht is er analogie tusschen 
het zilver- en het zoutneersjag. 
Het verschil tusschen het zilverneerslag en zoutneerslag is dus 
meer gradueel en minder essentieel dan het aanvankelijk geleek. 
In beide gevallen ontstaat primair een laagje van zeer groote homo- 
geniteit, dat echter instabiel is en neiging vertoont zich tot aparte 
deeltjes samen te trekken. Deze neiging wordt bij toenemende dikte 
grooter en wordt ook bevorderd door aanwezigheid van katalysatoren 
als waterdamp. Bij zilver is echter de instabiliteit veel grooter dan 
bij keukenzout; vandaar dat zilverlaagjes steeds bij zeer geringe 
dikte niet meer homogeen zijn, maar tot opeenhoopingen van kleine 
deeltjes uiteen zijn gevallen. 
In verband met de proeven van Knüdsen *) over den invloed van 
J ) Ann. d. Physik, (4) 50, 472 (1910). 
