666 
de condensatietemperatiuir op den aard van het condensaat, werd 
ook de temperatuur, die de glaswand gedurende den geheelen 
brandduur had, gewijzigd. 
Knüdsen leidt toch uit zijne proeven af, dat de kans, dat metaal- 
dampmolecnlen bij het treffen tegen een glaswand worden terug- 
gekaatst, uiterst gering is, indien de temperatuur van dien wand 
beneden een bepaalde kritische waarde, die voor ieder metaal 
verschillend is, wordt gehouden. Voor kwik bepaalde hij deze op 
135°, voor zilver schat hij ze op 575°. Ofschoon de kamertemperatuur, 
waarop het glas zich bij onze proeven bevond, ver beneden deze 
kritische temperatuur van het zilver ligt en dus aangenomen mag 
worden, dat de tegen den glaswand botsende zilvermoleculen niet 
meer terugkaatsen, is toch niet aan te nemen, dat zij na de botsing 
direct tot rust komen. De in de nabijheid van het trefpunt gelegen 
glas- en zilvermoleculen zullen in hun evenwichtstoestand gestoord 
worden en in beweging geraken; kleine afzonderlijke zilverdeeltjes 
komen daardoor in eikaars attractiesfeer en vinden gelegenheid zich 
met elkaar te vereenigen tot grootere conglomeraten. Deze beweging 
zal des te sterker zijn en daardoor de kans tot agglomeratie van 
zilvermoleculen des te grooter, naarmate de temperatuur van den 
getroffen glaswand hooger is. Door dus de temperatuur van den 
glaswand gedurende den geheelen brandduur van de lamp laag te 
houden, wordt de kans een geheel structuurloos, amorf neerslag te 
krijgen, verhoogd. 
Bij eenige proeven werd nu het zilver gesublimeerd terwijl de 
lamp op de temperatuur van vloeibare lucht was afgekoeld en 
gedurende den geheelen brandduur op deze temperatuur bleef. Bet 
sublimaat vertoonde vrijwel dezelfde kleuren en kleurenvolgorde als 
die, welke bij kamertemperatuur waren ontstaan ; een sterk ver- 
schil kon niet worden waargenomen. Verlaging van de temperatuur 
beneden 20° heeft dus bij waarneming met het bloote oog geen 
belangrijken invloed op den aard van het neerslag. 
Wordt echter, nadat het neerslag gevormd is, de temperatuur 
verhoogd, dan treedt ook in hoog-vacuum eene verandering der kleur 
in. Door verhitting op 260° gedurende 20 minuten liep zij van 
roodviolet terug tot geelbruin en geelbruin tot zwak geelgroen. 
Ultramicroscopisch vertoonde dit neerslag grootere, meer afzon- 
derlijk te onderscheiden deeltjes. Verschillende hadden ook van den 
wand losgelaten en bewogen zich vrij in de immersie-vloeistof. 
Ook Faraday *) en Beilby * 2 ) hebben bij de veel dikkere films 
O h c. pag. 1. 
2 ) 1. c. pag. 1. 
