681 
We hebben echter goed op de teekens te letten om de juiste 
waarde voor de rolling te vinden. In overeenstemming met hel eerste 
deel van het onderzoek zullen we PR positief noemen, wanneer 
P ligt onder de horizontale eu RO positief, wanneer R ligt slaap- 
waarts van de verticale. Drukken we nu POR uit in zijn tangens, 
dan is tg POR positief wanneer P ligt onder de horizontale en 
slaapwaarts van de verticale of boven de horizontale en neuswaarts 
van de verticale. 
Evenzoo zullen we OT positief noemen, wanneer O ligt onder 
de lijn PT en PT positief, wanneer T ligt slaapwaarts van P; 
aldus zal tg OPT positie! zijn, als O ligt onder PT en slaapwaarts 
van P of boven PT en neuswaarts van P. 
Passen we dezen regel toe, dan zullen we voor de rolling een 
positieve waarde vinden, wanneer het bovenste deel van den verti- 
calen netvliesmeridiaan te veel slaapwaarts helt, een negatieve waarde, 
wanneer dit te veel neuswaarts helt. 
We hebben dus voor al onze berekeningen op den wand uit te 
meten: OR, PR, OT en PT, terwijl de afstand van het oog tot den 
wand bekend moet zijn. 
Men kan zich thans afvragen, hoe de as ligt om welke het oog 
zou moeten draaien om van uit den primairen stand in den gevonden 
stand te geraken. 
In de bij den aanvang genoemde mededeeling zijn voor de berekening 
hiervan eenige formules gegeven. Ik meen goed te doen deze formules 
nog eens te herhalen, niet alleen, omdat ik hierdoor in de gelegenheid 
ben een paar hinderlijke drukfoutjes te herstellen, maar ook, omdat 
ik er op kan wijzen, dat deze formules niet uitsluitend dienen om 
de as van den m. obliquus superior te vinden, maar van veel 
algemeener beteekenis zijn. In de vorige mededeeling werd de rolling 
positief genoemd, wanneer het bovenste deel van den verticalen 
netvliesmeridiaan neuswaarts helde; ook dit heb ik thans, in verband 
met hetgeen men algemeen onder positieve cyclophorie verstaat, 
meenen te moeten veranderen. 
De bedoelde formules worden dus: 
tg p - 
cos 1 
sin H = V sin 2 A -j- sin 1 I) 
o 7 , p 
sin y s R 
(p is steeds kleiner dan 90°j. 
sin p 
— ; (sin D cos l RR — sin A sin y a /?) 
s in H 
sin p 
sin II 
( sin D sin 1 R R -f- sin A cos l / 2 K) 
cos V 
