731 
Terwijl in den aanvang van den Europeeschen oorlog vele gewon- 
den aan tetanus stierven, is deze gevreesde wondziekte thans, om 
zoo te zeggen, geheel verdwenen, dank zij de prophylactische in- 
spuiting van 20 tetanusantitoxine-eenheden bij eiken gewonde. Nu 
is op dit oogenblik nog weinig bekend omtrent den titer van de tetanus- 
sera, die in de oorlogvoerende landen voor prophy lactische inspui- 
tingen gebezigd zijn. Met betrekking tot Duitschland hebben wij 
evenwel vernomen, dat daar zoowel serum met een titer van 4, als 
serum met een titer van 2 antitoxine-eenheden wordt ingespoten. Toen 
een tekort aan tetanusserum met een titer van 4 eenheden ontstond, 
werd door de Duitsche Regeering ook de inspuiting van serum met 
een titer van 2 eenheden toegestaan. 
Op grond van theoretische overwegingen waren wij tot de onder- 
stelling gekomen, dat de passieve immuniteit verwekt door inspui- 
ting van 20 antitoxine-eenheden in 10 cM 3 serum niet volkomen 
identiseh is met die door injectie van 20 antitoxine-eenheden in 
5 cM 3 . serum, aangezien het ingespoten antitoxine in het laatste 
geval eerder uit het organisme zou kunnen verdwijnen dan in het 
eerste geval. 
Het lijdt toch geen twijfel, dat de inspuiting van paardeserum 
aanleiding geeft tot de productie van antistoffen, die het paarde- 
serum aantasten en vernietigen. Vandaar dat op den 5 den tot 7 dö " 
dag na de inspuiting, als inmiddels een zekere hoeveelheid antistof 
gevormd is, het paardeneiwit en ook het antitoxine voor een be- 
langrijk deel uit het bloed verdwijnen, zooals Dehne en Hamburger l 2 ) 
hebben aangetoond. Dat het tetanusantitoxine en het paardeneiwit 
gelijktijdig uit het bloed verdwijnen, schrijven deze onderzoekers 
hieraan toe, dat het antitoxine aan het paardeneiwit chemisch ge- 
bonden is. 
Na den 5 den tot 7 den dag kan zekere hoeveelheid antitoxine en 
paardeneiwit nog korter of langeren tijd in het bloed blijven cireuleeren. 
Volgens Lemaire 3 ), die bij kinderen na de injectie van diphtherie- 
serum, eveneens van paarden gewonnen, heeft nagegaan, hoelang 
paardeneiwit in het bloed kan worden aangetoond, blijft dit eiwit 
minstens 10 en hoogstens 50 dagen aantoonbaar. 
Dat paardeneiwit bij het eene individu langer in het bloed blijft 
circuleeren dan bij het andere, werd tot dusver hieraan toegeschreven, 
dat de productie van antistoffen individueel zeer uiteenloopt. Hoe 
meer antistoffen het organisme produceert, hoe eer het paardeneiwit 
uit het bloed zal verdwijnen. 
P Wiener klin. Wochenschrift 1904 en 1905. 
2 ) Thèse de doctorat. Paris 1907. 
