732 
Volgens onze onderstelling is daarbij nog een tweede factor van 
invloed, met name de hoeveelheid paardenserum, die ingespoten is. 
Wij hebben de juistheid dezer onderstelling op de volgende wijze 
experimenteel getoetst. 
Twee geiten van ongeveer gelijken leeftijd en grootte, ontvingen 
elk één snbcutane injectie van tetannsseram, dat wij van paarden 
gewonnen en nauwkeurig getitreerd hadden. De eene geit (A) ont- 
ving 80 antitoxine-eenheden (Behrino-Ehrlich) in 20 cM. 3 serum, de 
andere (B) 80 anti-toxine-eenheden in 40 cM. 3 serum. Bij beide 
geiten werden vervolgens vier aderlatingen verricht n.1. op den 
10 den , 17 djn , 24 stun en 31 stc ’ n dag na de serum-inspuiting. Met het 
serum bij deze aderlatingen verkregen, werden een groot aantal 
proeven genomen bij witte muizen, om na te gaan of bij geit A het 
antitoxine eerder uit het bloed verdween dan bij geit B. 
Telkens werden bij een serie muizen klimmende doses geite- 
serum prophylactisch ingespoten onder de huid van den rug. Precies 
24 uren daarna ontvingen deze muizen alsmede een contróle muis 
een doodelijke dosis tetanus-toxine onder de huid van den linker 
achterpoot, die de controle-muis regelmatig binnen 3 dagen doodde. 
Deze constante vergifwerking werd bereikt door gebruik te maken 
van een door een CHAMBERLAND-buis gefiltreerd, vervolgens met ammo- 
niumsulfaat uitgezouten en in vacuo gedroogd tetanustoxine ; van 
dit toxine werden telkens voor elke proef 50 milligram opgelost in 
10 cM . 3 physiologische keukenzoutoplossing ; van de 100-voudige 
verdunning dezer oplossing werd bij elke muis 0,3 cM . 3 ingespoten. 
De sera verkregen bij de eerste aderlating der geiten (10 dagen 
na de inspuiting), bleken bij muizen in gelijke mate immuniseerend 
te werken. Die van de tweede aderlating (17 dagen na de inspui- 
ting) daarentegen werkten niet meer in gelijke mate immuniseerend 
(zie proef 1). 
Ook 24 dagen na de injectie vertoonde het serum der beide geiten 
nog een duidelijk immuniseerende werking, maar het serum van 
geit B een twee maal zoo krachtige als het serum van geit A (zie 
proef 2). 
Bij vergelijking van de sera verkregen 31 dagen na de inspuiting 
bleek de immuniseerende werking van het serum van geit B die van 
het serum van geit A nog duidelijk te overtreffen. Duidelijker zou dit 
waarschijnlijk aan het licht gekomen zijn, als wij van geit A twee 
maal zooveel serum hadden kunnen inspuiten als van geit B. Maai- 
de immuniseerende kracht van het serum van geit A was inmiddels 
