748 
Immers, verwarmt men het mengsel der beide modifikaties in een 
dichtgesmolten glazen buisje in aetherdamp (34°. 6), dan is na 20 uren 
de omzetting van enkele milligrammen niet zichtbaar; in aceton- 
damp (56°) daarentegen wèl, eveneens ■ in alkoholdamp (78°). In 
waterdamp verloopt zij in enkele minuten totaal. 
'13. Blijkbaar heeft Cooke het verschijnsel gedurende te korten 
tijd (zie boven § 4) bestudeerd en heeft hij zich door het uitblijven 
der omzetting binnen dien korten tijd laten misleiden. Daar hij met 
grootere kristallen heeft gewerkt, wij daarentegen met kleine, en 
de omzettingssnelheid bij gegeven temperatuur, gelijk bekend, een 
funktie van den verdeelingstoestand van het materiaal is, wordt het 
begrijpelijk, dat hij bij lagere temperaturen de omzetting niet heeft 
waargenomen. 
14. Bevindt het zout zich in aanraking met een oplosmiddel, 
(zelfs sporen daarvan zijn voldoende), dan wordt de stabilisatiesnelheid 
enorm vergroot. Talrijke proeven, die wij met aether of aethylacetaat 
hebben uitgevoerd, bewijzen dit ten duidelijkste. 
Wordt het roocle zout in een dier oplosmiddelen gebracht en 
koelt men de bij het kookpunt der oplossing verzadigde oplossing 
af op — 20°, dan kristalliseert de gele vorm uit, geheel analoog 
dus met hetgeen bij Hgl 2 geschiedt 1 ). 
15. Filtreert men de oplossing af, en laat het oplosmiddel onder 
de klok der luchtpomp snel verdampen, dan blijkt, dat de gele 
kristallen zich zelfs bij de aldus ontstaande lage temperatuur met 
groote snelheid stabiliseeren. 
Bij volkomen uitsluiting van eenig oplosmiddel (ook in sporen ! 
zie § 5 der eerste mededeeling, geval van de zwavel) 2 ) blijven bij 
kamertemperatuur, gelijk gezegd, de stabiele en metastabiele vorm 
onbepaalden tijd naast elkaar bestaan. 
16. De studie van Sbl 3 leert ons dus wederom, hoe voorzichtig 
men moet zijn, aleer men besluit onder gegeven omstandigheden 
van temperatuur en druk den stabielen vorm van eenige stof in 
handen te hebben. Hier geeft het uitgesproken verschil in kleur 
tusschen de beide vormen reeds aanstonds aanwijzing, dat men 
een metastabiel systeem in handen heeft. Heeft men echter, gelijk 
meestal het geval is, met ongekleurde stoffen te maken, dan ontbreekt 
een dergelijk makroskopisch kriterium. 
Alvorens men de physische konstanten van een stof gaat bepalen, 
zal men zich dus ervan belmoren te overtuigen, dat men slechts een 
1 ) Verg. b.v. Kastle, Americ. Chem. Journ. 22, 473 (1899). 
2 ) Deze Verslagen, 24, 886 (1915). 
