kurven in hel P, T- diagram moet dus (H) — (C) — (E) — (B) — (D) zijn; 
dit is met fig. 4 in overeenstemming. 
Om den regel op lig. 5 toe te passen denken wij ons eveneens 
het punt D in deze figuur een weinig rechts of links van CE. In 
beide gevallen ontstaat een monoconeave vijfhoek [fig. 3 (II)], 
De diagonale volgorde der phasen is dan: A—B—D — C — E of 
A—B-E—C—D. 
Bedenkt men dat in het P, (T-diagram de kurven (.4) en (B) samen- 
vallen, dan krijgt men eene opeenvolging der kurven als in fig. 6. 
Om de volgorde der kurven te vinden in het P,7 7 - diagram, dat 
bij tig. 7 behoort, denken wij ons in fig. 7 het punt D weer een 
weinig rechts of links van de lijn CE-, in beide gevallen ontslaat 
dan een biconcave vijfhoek, [fig. 5 (II)]. De diagonale volgorde der 
phasen is dan A — B — 1) -C — E of A — B — E — C — D. Daar de 
kurven {A) en ( B ) samenvallen, ontstaat een P, 7 -diagram als in fig. 8. 
In onze vorige beschouwingen hebben wij in elk der figuren '1, 
3, 5 en 7 het punt D een weinig verschoven; het is duidelijk dat 
men eveneens het punt C of E een weinig had kunnen verschuiven. 
20. Quaternaire systemen met twee indifferente phasen. 
In mededeeling III hebben wij gezien dat in quaternaire stelsels 
vier P, 7 -diagram typen bestaan. Treden in het invariante punt 
echter 2 indifferente phasen op, dan bestaan er, zooals wij verder 
zullen zien, 12 typen. Om deze te vinden zouden wij, evenals bij 
de ternaire stelsels, de verschillende coneentratiediagrammen kunnen 
opzoeken en bij elk van deze het bijbehoorende P, 7 -diagram type. 
Wij zullen ze echter thans afleiden, zonder van de concentratie- 
diagrammen gebruik te maken en wel met behulp van de drie 
hoofdtypen I, II A en II B, die wij in mededeeling X hebben afgeleid. 
In hoofdtype I is kurve (M) éénzijdig en vallen de 3 singuliere 
kurven in dezelfde richting samen. Het P, 7 -diagram. heeft dus 
hetzelfde voorkomen als dat van een ternair stelsel. Wij laten dus 
in de P, P-diagram typen van de ternaire stelsels [fig. 2 (II), 4 (II) 
en 6 (II)] één der kurven de (4/J-kurve voorstellen. Wij vinden 
dan de volgende diagrammen : 
B [Al) + B j -f- B 1 -f- B x -f- B 1 (1) 
B ( M ) -f B, B. 2 (2) 
B, +B(M + 1) + -S 2 (3) 
B, + B (J -j- AI) + B 2 (4) 
B (AI ) + B 1 -f B 3 (5) 
B l +B l +B(M+ 2) (6) 
Bt + B^BQ+M+l ( 7 ) 
