783 
minst geconcludeerd worden, dat de cellen, die het pigment bevatten, 
zelf zulk een verschuiving omlaag uitvoeren. Het gedrag der merkjes 
in b, c en cl bij de verschillende eieren leert anders; hun afstand 
tot de animale pool wordt evenals bij Rana fusca slechts zeer weinig 
groöter. Reeds vroegere onderzoekers hebben er trouwens op gewezen, 
dat tijdens de ontwikkeling nieuwvorming van pigment plaats vindt. 
a 
De eerstvolgende teekening van het thans behandelde ei werd helaas 
eerst veel later gemaakt (tig. 4), toen de blastoporus reeds lang 
bezig was zich samen te trekken. Andere eieren leeren echter, dat, 
wanneer de blastoporusrand zich juist aan de achterzijde tot een 
ring gesloten heeft, deze ring zeer veel wijder is dan bij Rana fusca. 
Bedraagt bij de laatste op dit stadium de overlangsche diameter van 
den blastoporus ongeveer 60°, bij Rana esculenta is hij niet minder 
dan 120°, ongeveer het dubbele. Hoe de ligging van voor- en achter- 
rand in dit stadium ten opzichte van de punten a en b precies is, 
heb ik dus hier niet met zekerheid kunnen uitmaken en in de tig. 8, 
die een samenstelling van de andere figuren is, heb ik den blastopo- 
rusrand in dit stadium dan ook met een stippellijn aangegeven, 
zooals hij vermoedelijk loopen zal. Den voorrand heb ik hier aan- 
gegeven als liggende een weinig vóór de plaats, waar de eerste aan- 
duiding van den blastoporus optrad, wat dus zou wijzen op een 
aanvankelijke terugschuiving van den dorsalen rand. Zulk een aan- 
vankelijk terugschuivende beweging toch laat zich inderdaad con- 
stateeren aan eieren, welke hiertoe van merkjes op geringeren of 
