791 
of de nakomelingen van 2 cl, den eersten somatoblast, zich sneller 
links en rechts over de zijden dan wel mediaan over het achtereinde 
van het ei uit breiden. Blijkbaar is concrescentie hier wel regel en 
ontstaat op de plaats, waar linker- en rechter blastoporusrand zich 
tegen elkaar gelegd hebben, de over de buikzijde loopende neurotrooch. 
Ten derde ligt nu de aanleg van het stomodaeum hier niet meer 
als een gelijkmatig dikke ring om den blastoporus , gelijk bij 
Protaxonia, doch meer als een halve maan om den voorrand ervan. 
Van het derde kwartet toch zijn het slechts de beide voorste cellen 
3c en 3c?, van het tweede kwartet alleen 2a — 2c, die aan de vorming 
van het stomadaeum deelnemen. Zinkt deze. halvemaanvormige aanleg 
nu in tot de vorming van het stomodaeum, in aansluiting aan den 
definitieven, vernauwden blastoporus, dan komt de mond vlak onder 
den prototrooeh te liggen, waaraan de aaideg van het stomodaeum 
reeds grensde. (Fig. 10(7). 
Zien wij thans eens, wat wij hiervan bij het kikkerei terug vinden 
en beginnen wij daartoe met Rana fusca. Terstond blijkt, dat het 
eerste der drie bovenvermelde processen, de verschuiving van het 
entodermveld naar de ventrale, hier dus naar de dorsale zijde, hier 
zeer vroegtijdig, terstond na de bevruchting plaats vindt en in het onge- 
kliefde, bevruchte ei reeds is afgeloopen. Immers wij vinden, gelijk ook 
tig. 1 mijner vorige mededeeling leert, dat het witte veld hier in ’t 
geheel niet diametraal tegenover de animale pool ligt, doch sterk naar de 
toekomstige dorsale zijde verschoven is. De grens tusschen ecto- en 
entodermveld loopt waarschijnlijk evenwijdig aan de grens van 
donkere en lichte helft van liet ei, gelijk zich ook af laat leiden 
uit de plaats, waar later de dorsale en de ventrale blastoporusrand 
optreden (tig. 2, ibid.). Blijkbaar hebben wij hier dus met een geval 
van „precocious segregation” te doen, al geldt het hier minder een 
,,segregation” dan wel een verschuiving. 
Het tweede bovenvermelde proces, de rostraad-excentrische sluiting 
van den blastoporus, vinden wij bij Rana fusca niet terug, integen- 
deel, de sluiting is caudaad-excentrisch. Gelijk in mijn vorige mede- 
deeling en elders reeds vermeld, beschouw ik deze caudaad-excen- 
trische sluiting als een gevolg van een interferentie van het samen- 
trekken van den blastoporusrand met een caudade verschuiving van 
den blastoporus, die rechtstreeks uit mijn theorie omtrent de homologie 
van stomodaeum en epichordale medullairbuis bij anneliden en 
vertebraten volgt. Bij den sterken lengtegroei, welke het stomodaeum 
der anneliden zou moeten ondergaan, om tot medullairbuis der verte- 
braten te worden (verg. het schema in mijn artikel in Anat. Anz. 
Bd. 44, p. 493), moet- natuurlijk de maagingang (Schlundpforte, 
1 ü'. 
o 1 
