1063 
tweeden magneet te compenseeren, kon de verandering der magne- 
tisatie voor de verschillende deelen worden bepaald. 
Bij het staal werden de uitkomsten van Ashworth bevestigd 
gevonden. In de eerste plaats vond ik bij verschillende staalsoorten 
zeer verschillende waarden van «; de grootste waarde vond ik bij 
een ouden staalmagneet, nagenoeg 0.0015, voor andere staalsoorten 
was a kleiner, terwijl bij pianosnaren eene negatieve waarde werd 
gevonden. 
Echter werd met behulp van de zooeven uiteengezette ballistische 
methode gevonden, dat de waarde van a niet voor alle deelen van 
den magneet dezelfde was. Nabij de uiteinden bleek « in positieven 
zin grooter te zijn dan meer naar het midden toe. Zoo bedroeg de 
verandering bij bovengenoemden ouden staalmagneet tusSchen 20° en 
100° aan het uiteinde 12.9 7o> dicht bij het midden daarentegen 
8.5 7o ; bij een magneet van gehard sneldraaistaal was de verandering 
aan het uiteinde 2.1 7o) op ©en afstand vanaf het uiteinde, gelijk 
aan Vs der lengte, l<i2 7o- In beide gevallen was de coëfficiënt a 
positief. Een bundel van tien pianosnaren, lang 17.5 cm., middellijn 
van lederen draad 1.2 mm., veranderde tusschen 20° en 100° aan 
het uiteinde — 3.9 7o5 op afstand vanaf het uiteinde, gelijk aan 
Vs der lengte, — 6.1 7o- Dezelfde bundel pianosnaren veranderde, 
na gedeeltelijke ontmagnetiseering, tengevolge waarvan de magneti- 
satie tot op Vs oorspronkelijke waarde was verminderd, tusschen 
dezelfde temperatuurgrenzen aan het uiteinde slechts — 1.5 7o- 
Magnetometrisch (waarbij hoofdzakelijk het uiteinde van den magneet 
werkzaam was) werd vóór de ontmagnetiseering — 3.3 7o> oa deze 
bewerking — 1-6 7o gevonden (hierbij waren de temperatuurgrenzen 
10° en 100°). Hieruit zou men tot de conclusie komen, dat de 
coëfficiënt « bij staal van de magnetisatie afhangt, en wel in positieven 
zin toeneemt, naarmate deze afneemt. Dit is in overeenstemming 
roet hetgeen gevonden werd bij het onderzoek van verschillende 
deelen van éénzelfden staalmagneet, dat n.1. nabij het uiteinde a in 
positieven zin grooter is dan meer in het midden ; aan het uiteinde 
immers is de magnetisatie tengevolge van de ontmagnetiseerende 
kracht veel geringer dan in het midden. 
December 1915. 
Natuurkundig Laboratoriam van 
Teylers stichting. 
