1138 
§ 5. In dit verband kan tevens een geval van dimorfie zijn 
plaats vinden, en wel dat tusschen hoornhlende (amphibooï) en mtgiet 
[pyroxeen). Volgens Tschermak e. a. toch zouden, gelijk bekend is, de 
rhombiscbe, tnonokliene en trikliene pyroxenen, en de overeenkom- 
stige rhombische, monokliene en trikliene ampliibolen, ondanks hunne 
gelijke empirische samenstelling, tot elkaar in verhouding van iwly- 
meren staan; en wel zou dan aan de ampliibolen eene molekulairformule 
toekomen, welke met 4 maal, -aan de pyroxenen eene, die met slechts 
2 maal de enkeh'oudige chemische formule van de betr. metasilikaien 
overeenkomt. Voorts staan de kristalvormen dezer dimorfe reeks in 
eene bekende, zeer nauwe relatie tot elkaar. 
De samenstelling van hoornhlende en kan uitgedrukt worden 
als die van mengkristallen tusschen Ca(Mg,Fe)(Si 03}2 en MgAljSiO,.; 
de parameters zijn; 
Voor hoornhlende : a : h : c = 0,5318 : 8 ; 0,2936 ; [3 = 75°2'. 
Voor augiet: a h c — ’l ,058 : 1 : 0,594 ; d = 89°38'. 
Wanneer men voor augiet eene iets andere opstelling dan de hier 
aangenomene kiest, worden zijn parameters: a ; 6 ; c = 1 ,0921 : 1 : 
; 0,5893; met /i = 74°10'. In dezen vorm is de analogie met de 
hoornhlende zeer in ’t oog vallend ; de waarden voor « en c 
bij den augiet zijn blijkbaar tweevwSiaX die van hoornhlende, bij 
ongeveer gelijke helling d- Voorts mag opgemerkt worden, dat, 
wanneer het besluit uit Bkagg’s onderzoekingen steekhoudend mag 
heeten, volgens hetwelk het begrip van ,,molekuulgrootte” voor den 
kristaltoestand zijne beteekenis verliest, — bij de zooeven op den 
voorgrond geplaatste groote analogie der strukturen van beide 
dimorfe vormen, een aanzienlijk verschil in den bouw der overeen- 
komstige RöNTGENogrammen van augiet en hoornhlende, nauwelijks 
meer te verwachten is. De proefneming leert nu, dat deze analogie 
in de RöNTGENogrammen voor augiet en hoornhlende parallel (100) 
inderdaad op frappante wijze aanwezig is ; en dat zij ook bij de 
beelden van plaatjes parallel aan (001) nog zeer wel erkenbaar is. 
Moeilijker is zij te erkennen in de beelden, welke parallel (010) zijn 
verkregen, wat ten deele wel een gevolg kan zijn van de niet geheel 
analoge orienteering van beide beelden ten opzichte van elkaar, en 
de ongelijke intensiteitsverdeeling alsmede het wegvallen van sommige 
der vlekken bij beide, zoodat eene direkte vergelijking moeilijker 
plaats kan hebben, dan in gevallen, waarin een of meer symmetrie- 
vlakken in het beeld voorkomen. 
b Boven is de pyramide o = |122j genomen; hier wordt o = jlllj beschouwd; 
de laatste opstelling is die, welke Naumann-Zirkel op grond van Von Kokscharow’s 
metingen geeft 
