1159 
Crystallographie. — De Heer Holleman biedt namens den Heer 
A. ' L. W. E. VAN DER Veen een mededeeling aan over: 
„Enantiomo7'‘p]ie vormen” . 
(Mede aangeboden door den Heer Jaeger). 
Denkt men zich 2, 3, 4, of 6 punten met dezelfde noordelijke 
breedte, équidistant over een bol verdeeld, zoo kunnen aan deze 
punten een gelijk aantal met zuidelijke, doch overigens gelijke 
breedte op drie manieren worden toegevoegd : 
I. De punten van het zuidelijk halfrond liggen in de meridianen 
van die' met noorderbreedte. 
De raakvlakken in alle punten te zamen vmrmen een doma of 
een pyramide. 
II. De zuidelijke punten liggen in de middendeelvlakken der 
betreffende lengtebogen. 
De raakvlakken omsluiten de rhomboëdrische vormen, inclusief 
de regulaire tetraëder en de tetragonale sphenoide. 
IH. De zuidelijke punten liggen minder oostelijk of westelijk 
dan in geval H. 
De raakvlakken vormen een rhombische sphenoïde of de trape- 
zoëders der verschillende kristalklassen. 
' Bij de oostelijke ligging der zuidelijke punten heete de trapezoëder 
een rechter. Een westelijke torsie voert ze over in een pyramide, 
of juister gezegd, de torsie die ook den hellingshoek van de rechter 
schroeflijn nul maakt, evejials het geval is met den eqnatorialen 
gordel van lijnen die den trapezoëder omstrengelt. 
De rhombische sphenoïde verandert daarbij in een doma. 
De drie middellijnen van dit laatste lichaam gedragen zich als 
afhankelijke schroefassen. 
De wringing om de middelste as is tegengesteld aan die om de 
kortste- of de langste middellijn. Daarom richt ik den middelsten 
parameter van alle rhombische kristallen verticaal, zonder te letten 
op hun habitus of splijtbaarheid. 
Er zijn nog geen getalwaarden bekend om dit laatste optisch te 
bevestigen, doch reeds weten we, en is ook bij eenige stoffen waar- 
genomen, dat het teeken van het kristallijn-optisch-draaiingsvermogen 
met de richting kan veranderen. 
De door mij voorgeslagen morphotrope draaiingsbetrekking kdn 
ook voor regulaire vormen worden toegepast, mits men slechts die 
vlakken van de tetraëdrische pentagoondodekaëder of van de penta- 
goonikositetraëder beschouwt, die in de eindpunten van een hoogst- 
symmetrische richting samenkomen. 
