1168 
berekenen. De resultaten der metingen van Volkmann, eenigszins 
gewijzigd naar mijne overwegingen en berekeningen, zijn de volgende : 
xi'. min, 0.5 mM., inax. 5.5 mM., gem. 2.9 mM. 
l/i'. min. — 1.71 mM., max. — 6.71 mM., gem. — 4.41 mM. 
Zi: min. 7.47 mM., max. 11.87 mM., gem. 10.45 mM. 
Xo'. met slechts geringe schommelingen, gem. — 15.27 mM. 
//o: min. 2.01 mM., max. 22.90 mM., gem. 12.30 mM. (8,24 mM.) 
Zo', met slechts geringe schommelingen, gem. 12.25 rnM. 
Uit de ligging van de trochlea on van het aanhechtingspnnt van 
den m. obliqnns superior kunnen we den stand van het vlak be- 
rekenen, waarin het koppel ligt, dat door samentrekking dezer spier 
ontstaat. Dit vlak zullen we het bewegingsvlak noemen. De bewe- 
gingsas dezer spier staat in het draaipunt loodrecht op dit bewe- 
gingsvlak. Het bewegingsvlak is niet volkomen gelijk aan het spier- 
vlak, dat wordt gedefinieerd als hef vlak gaande door de trochlea, het 
aanhechtingspnnt van de spier en het middelpunt van het oog. Het 
bewegingsvlak namelijk gaat door de trochlea, het tangentiaalpnnt 
\'an de spier en het draaipunt van het oog; onder tangeiitiaalpunt 
verstaat men het punt, waar de pees het eerst den oogbol raakt. Ik 
zou dus genoodzaakt zijn eerst de ligging van het rangentiaalpnnt te 
berekenen; eenvoudigheidshalve heb ik dit evenwel niet gedaan en 
voor het bewegingsvlak genomen het vlak gaande door de trochlea, 
het aanhechtingspunt van de spier en het draaipunt van het oog, 
daar dit slechts een onbeduidende fout kan geven. Door middel 
van dit vlak heb ik de ligging van de as berekend. 
We kunnen nn de ligging van de bewegingsas berekenen ^'OOr 
de gemiddelden en voor alle combinaties der verschillende uitersten. 
Door mij zijn deze berekeningen voor een zestal gevallen uitgevoerd ; 
deze gevallen noemen we a, b, c, d, e, en ƒ. Hij a en b zijn de 
gemiddelden gebruikt, alleen ijo is in beide gevallen verschillend. 
Voor c nam ik / q zoo groot mogelijk, xi zoo groot mogelijk, zoo 
klein mogelijk. Tn dit oog kunnen we verwachten : een sterke rotatie, 
een zwakke abductie, een zwakke deorsumductie. 
Voor d nam ik ^ q zoo groot mogelijk, xi zoo klein mogelijk, 
yi zoo groot mogelijk. In dit oog kunnen we verwachten : een sterke 
rotatie, een sterke abductie. een zwakke deorsumductie. 
Voor e nam ik ^ y zoo klein mogelijk, xi zoo groot mogelijk, 
yi zoo klein mogelijk. In dit oog kunnen we verwachten een zwakke 
rotatie, een zwakke abdnctie, een sterke deorsu inductie. 
Voor ƒ nam ik ^ q zoo klein mogelijk, x; zoo klein mogelijk, 
yi zoo groot mogelijk. In dit oog kunnen we verwachten een zwakke 
rotatie, een sterke abductie, een sterke deorsumductie. 
