1170 
om buitenwaarts rollende momenten te compenseeren, dat echter 
voor het omlaag zien de m. obliqnns superior ook niet geheel zonder 
beteekenis is, hoewel het moment van den m. rectus inferior voor 
het omlaag zien volgens Zoth ongeveer driemaal grooter is. Voor 
de abductie daarentegen heeft de m. obliquus superior slechts zeer 
geringe beteekenis en kan hij, samen werkende met andere abduceerende 
krachten hoogstens de abductie iets ondei'steunen. 
Stelt de verkregen kennis ons ook in staat de maximale excursie 
van het oog door samentrekking van den ro. obliquus superior 
eenigermate te schatten? Onder excursie hebben we te verstaan den 
hoek, welken het oog, in dit geval door samentrekking van den 
m. obliquus superior, om een vaste bewegingsas gedraaid wordt. 
VoLKMANN meende deze vraag bevestigend te kunnen beantwoor- 
den, aannemende, dat de maximale excursie was bereikt, wanneer 
het aanhechtingspunt samenviel met het tangentiaalpunt. Hij voegt 
er aan toe, dat bij verdere contractie der spier geen rotatie meer 
zou optreden, doch wel een verplaatsing van het draaipunt. Het 
door hem gevonden maximum voor het gemiddelde oog bedroeg 
26° 55'. 
Tegen deze opvatting zijn wel eenige bezwaren te maken : 
V. Naast het koppel, welk het oog cb’aait, bestaat steeds een 
kracht, welke het draaipunt tracht te verplaatsen. Echter zal, zoodra 
het aanhechtingspunt het tangentiaalpunt heeft bereikt, de kracht, Aveike 
het draaipunt tracht te verplaatsen, naar verhouding, veel grooter 
worden. 
2“. De berekende maxima van excursie der 4 m.m. recti stemmen 
niet overeen met de grootte van het blikveld. 
Berekende maxima 
V. excursie volgens 
Volkmann 
Grootte van het blikveld volgens : 
Volkmann 
SCHUURMANN 
Aubert 
'Küster Hering Inagel! 
M. reet. ext. 60°43' 
38° 
42° 
38° 
43° 
43° 
50° 
abductie 
M. reet. int. 29°31' 
42° 
45° ! 
44° 
45° 
45° 
50° 
adductie 
M. reet. sup. 41°38' 
35° 
34° 
30° 
33° 
20° 
45° 
omhoog 
M. reet. inf. 41043' 
50° 
1 57° 1 
57° 
44° 
60° 
45° 
omlaag 
3“. De maximale excursie, volgens Volkmann voor de beide obliqui 
berekend, zou bedragen voor den m. obliq. sup. ; 26° 55', voor den 
m. obliq. inf. ; 78° 18'. Deze verhouding is niet Avaarschijnlijk. 
4®. Berekenen AA’e uit de maximale excursie en de lengte der 
spieiwezels (eveneens door Volkmann gemeten) de maximale ver- 
