1171 
korting der 'verschillende oogspieren, dan zou deze schommelen 
tusschen 0.15; en 0.48. Ook dit laat zich niet goed denken. 
Ten slotte zou men het belang dezer maximale excursie kunnen 
betwijfelen, daar toch een geïsoleerde contractie van den m. obliq. 
sup. in het normale oog niet voorkomt. Evenwel meen ik, dat de 
kennis der maximale excursie ons toch een indruk kan geven van 
de beteekenis dezer spier voor de normale oogbeweging. Neemt men 
bovendien in aanmerking, dat na het bereiken van het tangentiaal- 
punt door het aanhechtingspunt, de spier zoo ongunstig werkt, dat 
we bij de normale bewegingen een dergelijke ondoelmatige inrich- 
ting niet kunnen verwachten, dan zijn de berekeningen van Volkmann 
toch niet zonder beteekenis. 
Ik heb daarom voor de gemiddelde oogen a en b de excursie 
berekend, welke noodig is om het aanhechtingspiint in het tangen- 
tiaalpunt te brengen. Tevens heb ik hier 2 gevallen (j en h aan 
toegevoegd: g ■■ xi zoo groot mogelijk, yi zoo groot mogelijk, 
gemiddeld, dus excursie zoo groot mogelijk; 
h : Xi zoo klein mogelijk, yi zoo klein mogelijk, gemiddeld, 
dus excursie zoo klein mogelijk. 
De resultaten waren: 
Voor oog a: Xi = 2.9 mM. = — 4.41 mM. >’o = 8.24 mM. maxim. excursie 22 ° 21 ' 
„ „ b-. Xi = 2.9 mM. yt = — 4.41 mM. yq = 47°24' „ „ ' 24° 8' 
n n g- «Ti = 5.5 mM. 6.71 mM. /_^ = 47°24' „ „ 46° 9' 
„ „ A: Xi = 0.5 mM. jcz = — 1.71 mM. / ^ = 47°24' „ „ 6 ° 32 ' 
De zeer groote schommelingen maken het wenschelijk in geschikte 
gevallen van oogspierparaljse deze maximale excursie eens nader te 
onderzoeken. Bij een geval van oculomotorius paralyse uit de kliniek 
van Prof. Wertheim Salomonson meende ik uit het blikveld te mogen 
besluiten, dat deze excursie + 30° bedroeg. 
Het is vooral de stand van de bliklijn bij de verrichtingen van 
den m. obliquus superior, welke ons belang inboezemt. Deze wordt 
evenwel door de verschillende schrijvers op zeer verschillende wijze 
aangegeven en .het is daarom noodig, dat we eerst overeenkomen, 
hoe we in onze gevallen den stand van de bliklijn zullen aanduiden. 
Helmholtz heeft aangetoond, dat bij opgericht hoofd en zien recht 
vooruit in de verte, de bliklijn een stand inneemt, ongeveer samen- 
vallend met den primairen stand van het oog, d. w. z. den stand, 
van waaruit het oog zich in alle richtijigen draait zonder rolling 
om de bliklijn, dus volgens de wet van Listing. De bewegingsassen 
liggen dan steeds in een frontaalvlak, gaande door het draaipunt 
(vlak van Listing). 
