1187 
Scheikunde. — De Heer Holleman biedt eeiie mededeeling aan 
van den Heer A. H. W. Aten-, ,,Over Kathode-verstuiving 
bij elektrolyse” . 
(Mede aangeboden door den Heer Jaeger). 
1. Inleiding. Bij de elektrolyse van waterige oplossingen vindt 
aan de kathode, voor zoover het de ontlading van positieve ionen 
betreft, raetaalafscheiding of waterstofontvvikkeling plaats. Ook 
kunnen beide processen naast elkaar verloopen. De gevormde water- 
stof kan ontstaan door direkte ontlading van de aanwezige waterstof- 
ionen, (primair) of ook doordat in de oplossing aanwezige metaal- 
ionen ontladen worden, en het daardoor gevormde metaal het water 
ontleedt (secnndairj. Zoowel bij primaire als bij secnndaire waterstof- 
ontwikking kan de kathode een verandering ondergaan, die hierin 
bestaat, dat het aanvankelijk gladde oppervlak ruw wordt, of dat 
het metaal van de kathode zich in zeer tijn verdeelden toestand 
door de vloeistof verspreidt. Dit laatste verschijnsel duidt men aan 
met den naam van kathode-verstuiving . Het ruw worden van het 
kathode-oppervlak komt in wezen met de kathode-verstuiving overeen, 
en verschilt daarmede alleen in intensiteit. 
De kathode-verstuiving is bij lood, tin en andere metalen het 
eerst waargenomen door Bredig en Haber B. Maakt men een dezer 
metalen, bijv. lood tot kathode in een oplossing van kali of natron, 
of ook in verdund zwavelzuur, dan vindt er, bij een niet te kleine 
stroomdichtheid, een verstuiving van het lood plaats, dat zich in 
zwarte wolken door de vloeistof verspreidt. Haber en Sack “j ver- 
klaren dit verschijnsel, voor zoover het de verstuiving in alkaliën 
betreft, op de volgende wijze : 
Bij de elektrolyse van een oplossing van natron met een lood- 
kathode, vormt zich een legeering van het afgescheiden natrium met 
het lood. Deze wordt door het water ontleed, onder vorming van 
natron en waterstof, waarbij het lood in tijnverdeelden toestand achter 
blijft, en door de ontwijkende waterstof in de vloeistof verdeeld wordt. 
Dat het mogelijk is, dat een metaal als natrium, dat zooveel 
minder edel is dan waterstof (de evenwichtspotentiaal van natrium ten 
opzichte van 1 n . NaOH is — 2.66 Y, die van waterstof — 0.81 V) bij 
elektrolyse in plaats van waterstof wordt afgescheiden, berust hierop: 
1“. is de potentiaal, waarbij waterstof met een eenigszins aanzienlijke 
1) Ber. 31 (1898) 2741. 
“) Z. f. anorg. Chemie 16 (1898) 447, Z. f. Elektrochemie 8 (1902), 245. 
Z. f. anorg. Chemie 34 (1903) 286. 
