1199 
Een strenge of zachte winter doet zijn invloed op het geheele 
gemeenschapsleven gelden en het onderzoek naar de mogelijkheid, 
om eene verwachting omtrent den aard van den komenden winter 
te kunnen opmaken, moet daarom menigmaal een onderwerp van 
studie zijn geweest. 
Een der eersten die zich met de oplossing van dit vraagstuk 
bezighield was Sabine ^). 
De in Engeland buitengewoon zachte winters van 1776 — 1777 en 
1821 — 1822 trokken zijn aandacht en door toevallige omstandigheden, 
n.1. FKANKLtN’s reis naar Europa en een reis die hij als zeeofficier 
in Januari 1822 met de Iphigenia naar de Kaap-Verdisclie Edanden 
maakte, bescltikle hij over waarnemingen omtrent de watertempera- 
tuur in het Oceaangebied .tusschen de Azoren, de K.-V. Eilanden en 
de Zuidkust van Engeland. Volgens deze waarnemingen waren op 
sommige punten de maxima der overwegend positieve afwijkingen 
zeer groot n.1. 5°. 5 en 3°. 3 C. De beteekenis welke aan die afwij- 
kingen gehecht moet worden is echter zeer in waarde gedaald. 
Wel stemt het in 1825 opgegeven gemiddelde der watertempera- 
tuur, ten opzichte waarvan een dier afwijkingen bepaald werd, tot 
op 0°.1 C. overeen met het thans berekende, maar de afwijkingen 
van het gemiddelde voor elk jaar over het tijdvak 1898 — 1915 voor 
de maand Januari berekend ten opzichte van het totaal gemiddelde 
zijn klein, de grootste afwijking is 0°.56 C. 
Deze kleine afwijkingen geven nit den aard der zaak eene minder 
duidelijke aanwijzing dan de geflatteerde, welke Sabine meende in 
de toen gevondene te mogen zien. 
Het geringe aantal waarnemingen, in beide gevallen afkomstig 
van één schip, welke echter op zich zelf wel goed geweest kunnen 
zijn, moet aansprakelijk gesteld worden voor de groote afwijkingen 
welke Sabine vond. 
Ook onder het thans gebruikte waarnemingsmateriaal komen bij 
alleenstaande waarnemingen afwijkingen voor van 2°.0 en 1°.9 C. 
Toen de winter 1845 — 1846 wedei'orn zeer zacht was en in meer 
dan één opzicht geleek op dien \'an 1821 — 1822, schreef hij, uitgaande 
van het bovenstaande als zijne meening neer, dat het mogelijk moest 
zijn om de waarschijnlijkheid van zachte en strenge winters van te 
voren aan te geven, indien men slechts beschikte over stroorawaar- 
nemingen in het eigenlijke Golfstroomgebied. 
Indien de stroomsnelheid zeer groot was, zoude een overvloed 
9 Lt. Col. Sabine. On the cause of remarkably Mild Winters which occasionally 
occur in England. 
Philosophical Magazine and Journal of Science. Vol. XXVllI 1846, p. 317. 
