J217 
die aan de reproductie ten grondslag ligt, van min of meer twijfel- 
achtigen aard is. Bij onderzoek van de op de herkenning dezer figuren 
betrekking hebbende protocollen, zien wij, dat de onmiddellijk na 
het verschijnen van den prikkel gewekte indrnk van nieuwheid, 
na analyse der fignnr, voor een, zij het dan ook zwakke, ,,conscience 
de déja vii” plaats maakt. Hierdoor staan deze gevallen dichter bij 
die, waar de reproductie in het interval een voortbrengsel der 
phantasie van den proefpersoon is. 
Het verloop van het experiment, aan de herkenning der oorspron- 
kelijke figuren gewijd, is dus geheel verschillend naar gelang- 
de reproductie in het interval op de herinnering steunt of een 
voortbrengsel der phantasie is. Dit maakt dan ook begrijpelijk, 
waarom de gegevens van onzen proefpersoon F, voor wien, zooals 
wij reeds meerdere malen opmerkten, het onderzoek zijn einde 
naderde, toen onze aandacht op de uiteenloopende werking der 
herinnerings- en phantasie-voorstellingen gevestigd werd, in dit 
opzicht zulke aanzienlijke onregelmatigheden vertonnen. Nu eens 
worden, hetzij geheel, hetzij gedeeltelijk foutief gereproduceerde 
figuren herkend, dan weer wekken zij een indruk van nieuwheid. 
Wellicht is deze onregelmatigheid slechts schijnbaar, daar wij echter 
geen aanwijzingen bezitten met betrekking tot den aard der in 
het interval plaats gegrepen reproducties, zijn wij niet in staat er 
met zekerheid de oorzaak van , aan te geven. 
De gevolgtrekking, die uit de gegevens der tabel te maken is, 
kan aldus worden geformuleerd: Een min of meer onjuiste voor- 
stelling beinvloedt de herkenning in ongunstigen zin, in zooverre 
zij een algeheelen of gedeeltelijken indruk van nieuwheid in het 
leven roept en dat des te meer, naarmate de reproductie van den 
oorspronkelijk gegeven prikkel afwijkt. De sterke toename van het 
percentage der ,,consciences de nouveau venu” en de snelle val 
van dat der herkenningen in de drie eerste kolommen leveren er 
het bewijs voor. De geheel bijzondere wijze -vvaarop, in tegenstelling 
met de foutieve herinneringsvoorstellingen, de foutieve phantasie- 
voorstellingen het herkenningsproces beinvloeden. doet ons de oor- 
zaak der inhibitie, welke de latere herkenning ondergaat, toeschrijven 
aan de algeheel of gedeeltelijk valsche hei-kenning — fausse recon- 
naissance — die met de min of meer juiste en foutieve herinnerings- 
voorstelling gepaard gaat eri welke bij de phantasie-voorstelling 
ontbreekt. Houden wij daarbij in het oog, dat voor M — en dit 
sujet alleen heeft ons dienaangaande gegevens verstj-ekt — alle 
juiste voorstellingen in het interval op de herinnering steunen en 
derhalve een werkelijke herkenning insluiten, dan mogen wij deze 
