1221 
De betrekkelijk geringe invloed der tweede inprenting op de 
herkenning springt terstond in het oog; voor beide proefper- 
sonen treedt ondanks een objectieve verandering van den pidkkel 
in het interval toch nog in 70 "/o tier gevallen herkenning op. Een 
vergelijking dezer gegevens met die van tabel II doet onmiddellijk 
zien, dat de werking eener objectieve verandering van den prikkel 
op zijn latere herkenning groote overeenkomst vertoont met die 
eener foutieve phantasie-voorstelling. Voor M bedroeg daar het per- 
centage van den algeheelen en gedeeltelijken indi'uk van nieuwheid 
resp. 15,8 en 10,5 7o> clat der herkenningen 73,7 7o> cijfers, die vrij- 
wel overeenkomen met de hier berekende waarden. Bedenkt men 
nu, dat de foutieve phantasie-reproductie, in tegenstelling met de 
foutieve herinneringsvoorstelling, zich door de afwezigheid eener 
valsclie herkenning kenmerkt, dan mogen wij naar alle waarschijn- 
lijkheid de afwezigheid eener nnn'kbare inhibitie der tweede in- 
prenting op de latere herkenning aan de afwezighenl eener valsche 
herkenning bij inprenting der objectief veranderde figuren toeschrij- 
ven. Deze veronderstelling steunt, behalve op overeenkomst in de 
quantitatieve gegevens, op den opzet onzer proeven ; het sujet toch 
ontving bij inprenting der objectief veranderde prikkels de instructie 
zooveel mogelijk elke associatie, ook die met reeds ingeprente figuren 
te vermijden, zoodat het uitblijven eener werkelijke of valsche her- 
kenning in de hand werd gewerkt. Hoe dit ook zij, onze proeven 
geven geen antwoord op de vraag, of een valsche herkenning van 
den objectief veranderden, de latere herkenning van den oorspron- 
kelijken prikkel op dezelfde wijze en in dezelfde mate beïnvloedt, 
als dit met de valsche herkenning der voorstelling het geval is. Wij 
hopen aan de hand eener nieuwe reeks daartoe meer geeigende 
onderzoekingen, binnenkort een antwoord .op deze vraag te geven. 
Wat den herkenniiigsüjd der oors[tronkelijke prikkels, na inpren- 
ting van objectief veranderde figuren in het interval betreft, hebben 
wij de volgende tijdswaarden berekend. Zij zijn ontleend aan die 
proeven, die tot een algeheele of gedeeltelijke herkenning der oor- 
spronkelijke figuren hebben geleid. 
TABEL VII. 
1 
Arithm. 
Centrale j 
Gem. 
getn. 
waarde 
afwijking 
M 
1,6 
1,5 
0,41 
p ! 
3,5 
; 3,4 
1,33 
Bij vergelijking der gegevens dezer tabel met die van tabel IV en III 
blijkt, dat voor het sujet M de duur van het herkenningsproces 
