1242 
Scheikunde. — De Heer van der Waals biedt een inededeeling 
aan van den Heer A. Smits. „De P ,X- figuren van unaire 
stelsels, volgens de theorie der allotropie”. 
(Mede aangeboden door den Heer Zeeman.) 
1. Inleiding. 
Ik wil deze mededeeling aan vangen met er aan te herinneren, 
dat de theorie der allotropie is gebaseerd op de hypothese, dat in 
geval van allotropie hij een element o f verbinding, iedere phase complex 
is of m.a. io. uit minstens twee molecmdsoorten bestaat, waartusschen 
bij unair gedrag innerlijk evenwicht heerschP). 
De inhond van deze theorie laat zich onder de vier volgende 
punten samenvatten : 
1. Elke allotrope stof behoort tot een psendosjsteem en de ver- 
schillende molecnulsoorten van deze stof zijn de psendokomponenten 
die in den vasten toestand min of meer mengbaar zijn. 
2. Een willekeurige drie dimensionale rnimtefignnr van een nnair 
stelsel, waarbij langs een der assen de samenstelling wordt aange- 
geven, bestaat nit een aantal innerlijke evenwichts-oppervlakken, die 
noodwendig gelegen zijn in de overeenkomstige rnimtetignnr van het 
bijbehoorende pseudoslelsel. 
Daar waar deze vlakken van innerlijk evenwicht de vlakken 
voor de stabiele en melastabiele heterogene even wichten \ an het 
pseudostelsel snijden treedt koëxistenlie tnsschen verschillende phasen 
van het nnaire systeem op, die in samenstelling van elkaar ver- 
schillen. In het nnaiie stelsel zal dus de omzetting van de ééne 
koëxisteerende phase in de andere steeds met een chemische reactie 
gepaard gaan. 
3. De verschijnselen van monotropie en enantiotropie verschijnen 
hierbij in een nieuw licht; zij zijn zéér verwante verschijnselen en 
tevens blijkt, dat het verschil in kristalvorm tusschen de modificaties 
van een zelfde stof iji oorzakelijk verband staat met het verschil 
in ligging van het innei'lijk evenwicht. 
4. De veranderingen in eigenschappen, die onder bepaalde om- 
standigheden kunnen opireden, wanneer men een unair stelsel met 
een betrekkelijk groote snelheid een willekeurig proces laat onder- 
gaan (verandering van temperatuur, verandering van druk, verdam- 
ping, oplossing enz.), moeten worden toegeschreven aan een ver- 
storing van het innerlijk evenwicht van het beschouwde stelsel. 
b Bij metalen kan de complexiteit bestaan in het voorkomen van verschillende 
ionensoorten of van ongeladen atomen naast ionen. 
