1255 
een overgangspunt onder den dampdruk vertoont, dan is de P,T- 
projectie zooals in fig. 9 is aangeduid. 
Wat de richting van de innerlijke evenwichtslijnen in de F,X- 
doorsneden aangaat kan opgeinerkt worden, dat, daar thans onder- 
steld is, dat [3 een polymeer van a is, het vast staat dat het innerlijk 
evenwicht in de gasphase volgens de vergelijking; 
dlnK A V 
clp RT 
bij drukverhooging naar den kant van het polymeer verschuift. De 
richting van de lijnen voor het innerlijk evenwicht in de vloeistof 
en ook in de vaste phase zal daarvan afhangen, of het totale mole- 
culair volume bij splitsing van het polymeer /? in a toeneemt of 
afneemt. Als regel zullen wij wel mogen aannemen, dat het mole- 
culair volume bij de reactie: 
11 a — ^ g 
afneemt en dat dus : 
nb^ — h^=: hh = Q. 
In dit geval zal de lijn voor het innerlijk evenwicht in de vloei- 
stof en in de vaste phase bij drukverhooging naar den kant van 
het polymeer loopen. 
Dit is in de volgende P,X-t]guren dan ook aangenomen. Wij moe- 
ten echter niet vergeten, dat zooals door Dr. van Laar is aange- 
toond bij de stof water, de dubbel moleculen een grooter 
moleculair volume schijnen te bezitten dan twee moleculen H^O, 
zoodat, wanneer men deze stof zou willen beschouwen, de lijnen 
voor het innerlijk evenwicht in de vloeistofphase en in de vaste 
phase, zich bij drukverhooging juist naar den kant van den enkel- 
voudigen pseudokomponent H^O verschuiven. 
Bij een temperatuur tj, beneden die van het overgangspunt onder 
den dampdruk B, is de P,X-doorsnede, zooals in Fig. 10 is aange- 
geveu. Het unaire stelsel vertoont bij die konstante temperatuur en 
veranderlijken druk het verschijnsel van monotropie. S,^ is onder 
den dampdruk de stabiele modificatie. Bij een temperatuur boven 
die van het punt B, bv. t,, treedt bij drukverhooging enantiotropie 
op, zooals Fig. 11 laat zien. Onder den dampdruk is nu stabiel. 
Bij de hoogere temperatuur j. 3 , boven het metastabiele tripelpunt D' 
en beneden het stabiele tripelpunt D, blijft alles in hoofdzaak nog 
hetzelfde, alleen wanneer men de metastabiele innerlijke evenwich- 
1) Arch. Teylee. Serie 2, T. XI, Troisième partie 1908. 
Zeitsch. f. phys. Chem. 31. 
