1274 
Maar juist een nadei'e beschouwing van deze botsingen is zeer 
geschikt om ons de ware toedracht der- zaak te leeren. Beschouwen wij 
een botsing van een molecuul tegen een wand. Vóór de botsing 
was de snelheid iraar den wand gericht. De kracht bij de botsing 
is legengesteld aan deze snelheid. Maai- beschouwen wij de kracht 
in verband met de gelijktijdig beslaande snelheid, dan kunnen wij 
de botsing in twee deelen verdeelen. Gedurende het eerste deel 
wordt de naar den wand gei-ichte snelheid uitgeput. De ki’acht is 
dan aan de snelheid tegengesteld gericht. Gedurende liet tweede 
gedeelte echter wordt door het molecuul een van den wand af 
gerichte snelheid verkregen. Dan zijn de i-eeds verkregen snelheid 
en de ki-acht gelijk ger icht. Gemiddeld is het product van kracht en 
snelheid nul, tenminste bij volkomen veer-krachtige botsing. Beschou- 
wen wij eindelijk de kracht bij de botsing in verband met de snel- 
heid na de botsing, dan zierr wij, dat kracht en snelheid gelijk- 
gericht zijn. 
Bij orrderlinge botsingen van moleculen geldt geiuiddeld hetzelfde, 
als wij hier bij botsingen \'an moleculen tegen een wand zagen. 
Resiirneerende kunnen wij zeggen, dat iedere snelheid u tot stand 
is gekomen door een kr’acht, die eenigen tijd geleden werkte in de 
richting dier snelheid, dus b.v. = -[- 3"-'’ • Op het oogenblik zelf 
dat de snelheid beslaat, is de kracht onafhankelijk van «j, dus 
gemiddeld nul : 0. Eir na zeker-err tijd zal eerr kracht werken, 
die de snelheid in die richting- rritprrt, zoodat dan 
overeenstemming hiermee zullen wij waarschijnlijk mogen stellen : 
dj? 

Niet de kracht maar de lijdafgeleide daarvan is tegengesteld aan 
d.j? 
de snelheid. Uit bovenstaande volgt slechts dat — en r tegengesteld 
zijn. Dat de betrekking tusschen deze twee gr-ootheden door de 
eenvoudige formule (1) met s = constant wordt voorgesteld, is er 
nog niet uit af te leiden. Wij zullen dit echter in hetgeen volgt 
bevestigd vinden. 
2''*. Een tweede beschouwing, die schijnbaar een argument voor- 
liet bestaan \'an een wrijving oplevert, is de volgende: 
Wij noemen w de ^-component der snelheid, leder molecuul heeft 
op ieder oogenblik een zekei-e iv, en het bedi-ag daarvan neemt in 
den tijd Lt toe met ivLt. Wanneer de verdeeling der zc’s aanvan- 
kelijk de waai-schijidijkheidswet van Gauss volgde, en de w'% onaf- 
hankelijk zijn van de bestaande m’s, dan is het duidelijk, dat na 
