1283 
Avaarbij ö gelijk is aan de som der stralen A^an liet deeltje en van 
het molecuul, dus practiscli gelijk aan a. 
Vergelijking (4) wordt daardoor ten slotte : 
3 j / 1 j /RTm t 
iV 2ürV 
(7) 
§ 5. De ongeldigheid der tbrmide van Stores voor deeltjes met 
afmetingen van de orde der vrije Aveglengten van het medium of 
kleiner is door Cünningham opgemerkt. Stores onderstelt, dat de 
omliggende moleculen door het bevA’egende deeltje meegesleept AA'orden, 
zoodat zij aan de oppervlakte van hel deeltje gemiddeld dezelfde snel- 
heid bezitten als het deeltje zelf. Cünningham brengt de glijding in reke- 
ning en onderstelt, dat het met snelheid o bewegende deeltje aan zijn 
omgeving een rnassasnelheid /i:o meedeelt, terwijl hier nog een wissel- 
werking door botsingen bijkomt, waarbij de snelheden der moleculen 
onafhankelijk zijn van die van het deeltje. Uit de voorwaarde, dat 
onder de werking van een constante kracht de snelheid o constant 
zal zijn, is k te berekeneii en wordt gevonden 
Avaarin I de gemiddelde vrije weglengte der moleciden voorstelt. 
Op deze Avijze leidt Cünningham een wrijvingskracht af 
X = ,8) 
Berekenen wij nu op de oorspronkelijk door Einstein aange- 
geven wijze, waarbij Avij echter de waarde X die volgens 
de forimde van Stores aan de wrijvingskracht zou toekomen, dooi- 
de uitdrukking (8) vervangen, dan krijgen wij een uitdrukking, die 
I . 
voor — = klein natuuurlijk Aveer in de formule van Einstein over- 
I 
gaat. Voor- = groot echter levert zij een formule op, die wanneer 
a 
wij nog 5 = Va 9 -^^ invoeren, geheel met onze formule (7) identisch 
Avordt. 
En dat is niet te verwonderen. Immers, volgens Cünningham zal 
in vergelijking (8) de tweede term overwegen, wanneer er slechts 
glijdende wrijving voorkomt, d. w. z. wanneer de beweging der 
omringende moleculen geheel onafhankelijk van het gesuspenseerde 
deeltje is geworden. Een dergelijken toestand echter hebben wij ook 
b Cünningham. Proc. Roy. Soc. Serie A Vol. 83 p. 357. 1910. 
