1285 
Ik heb dat onderzoek uitgebreid over velerlei andere elementen, en 
daarbij zijn merkwaardige regelmatigheden aan den dag gekomen 
wat betreft de grondwaarden van h bij de verschillende elementen 
in verband met het periodiek sgsteeni. 
Wat de waarden van a betreft, hieromtrent vermeldt v. d. Waals 
een negental Verhandelingen van Mathews ^), met de bijvoeging dal 
deze ten opzichte dezer waarden tot ,,zeer merkwaardige” betrek- 
kingen is gekomen. Nu, ,, merkwaardig” zijn de beweringen van 
Mathevvs zeer zeker — maar in een geheel anderen zin helaas, dan 
V. D. Waals dit waarschijnlijk heeft bedoeld. Uit de kritiek, welke 
ik mij in de volgende hierna afgedrnkte Verhandeling op de stukken 
van Mathews heb veroorloofd, zal den lezer blijken dat de beschou- 
wingen van dezen en de regel waartoe hij meent te zijn gekomen 
eiken deugdelijken grondslag missen. 
Daarentegen heb ik gevonden, dat ook de waarden van \ ''a volkomen 
additief zijn, en dat zich ook hierbij v/ederom opvallende regelmatig- 
heden voordoen ten opzichte van het periodieke stelsel. 
Maar er is meer. Het is mij hierbij gebleken, dat in alle gevallen 
Avaarin het centrale atoom — bv. C in CH^, CCl.,, CHCI3, C^H^ etc. 
etc., Ge eji Sn in GeCl^ en SnCl^, N en F in NHj en PH, — aan 
alle zijden volkomen is omringd door andere atomeji of atoomgroepen, 
de aantrekking van dat centrale atoom naar buiten op andere mole- 
culen geheel verdwijnt. Dat id. de krachtslijnen van de aantrekkende 
(cohaesieve) werking door die omringende atomen totaal worden 
geabwrbeerd en buiten het molecuul geen werking hoegenaamd meer 
uitoefenen. 
Dit is trouwens geheel in overeenstemming met hetgeen onlangs 
door Einstein is gevonden ten opzichte der moleculen onderling, 
Avat hunne Averkingssfeer betreft, (deze zou nl. niet verder reiken 
dan tot de omringende moleculen). Maar thans wordt hetzelfde gevon- 
den t. o. der atomen in het molecuul. Alleen de perifere atomen 
nemen aan de cohaesieve aantrekking deol, Aq centrale — voor zoover 
deze door de omringende atomen geheel zijn afgesloten — zijn 
volkomen werkeloos. Zijn echter deze centrale atomen ten deele A’rij, 
zooals b.v. bij de dubbel en driedubbel gebonden C-atomen, dan 
vertoont zich on middellijk weer öf de halve öf de volle werking. 
Dit is zeker wel een der merkwaardigste resultaten, Avaartoe onze 
onderzoekingen ons hebben geleid. 
In het volgende zal ik mij tot het hoogst noodige beperken tot 
1) Journ. of Phys. Ghem. 1913. 
2) Bemerkung zur dem Gesetz von Eötvös. Ann. d. Ph. (4) 34, 165 (1911). 
