1293 
in de voorgaande tabellen bijna volkomen is, of in de uiterste ge- 
vallen de afwijkingen niet meer dan 1 a 27 o bedragen. 
§ 4. De additieve eigenschappen der waarden van p^a. 
Terwijl de waarden van h dus additief kunnen worden opgeboiiwd 
uit een klein aantal grondwaarden — die der elementen — vindt 
men een dergelijke additiviteit niet ten opzichte van a, maar wel 
ten opzichte van 
Dit is geheel natuurlijk. \¥ant a is altijd samengesteld uit het 
'produkt (of de som van eenige producten) van twee waarden, waar- 
van de eene telkens betrekking heeft op het eerste van twee elkaar 
aantrekkende moleculen, de andere op het tweede molecuul. 
Zoo zal bv., wanneer de ,, aantrekkende massa” van een Helium- 
molecunl ft is, de totale cohaesie a=6)t^ zijn, wanneer 6’ een zekere 
proportionaliteitsfaktor is, waarin ook de sommatie over alle mole- 
culen besloten is. (Deze sommatie is voor alle stoffen dezelfde, omdat 
a op hetzelfde volume betrekking heeft, en de moleculen dus 
altijd even ver van elkaar liggen). Is de aantrekkende massa van 
een Cl-atoom = p, dan zal de cohaesie van Cl^ door a= C . 4:S.d 
worden voorgesteld. Eindelijk, is de aantrekkende massa van H, 
Pj van Cl, dan zal de grootheid a bij HCl worden voorgesteld door 
a = C(pC -f 2piP, -f- p7) = C (Pi + pJC 
De cohaesie wordt dus niet ,, specifiek” ondersteld (chemisch) 
— zoodat bv. de aantrekking van een atoom H op een atoom H 
in een ander molecuul door pjXFi=/''C gegeven zijnde, de attractie 
tusschen H en een atoom Cl (eveneens in een ander molecuul) door 
X P 2 bepaald is; d. w. z. de aantrekkende massa van H zal het- 
zelfde, nl. Pi , blijven, onafhankelijk van het feit of H in een ander 
molecuul een tweede H aantrekt, dan wel een atoom Cl. 
Wij nemen dus aan — en deze aanname wordt door de door mij 
gevonden additiviteit van \/ a volkomen bevestigd en gerechtvaardigd — 
dat de cohaesie geheel van pbysischen aard is, alleen afhangende van 
zekere nog onvoldoende bekende omstandigheden aangaande aantal, 
massa, snelheid, baangrootte der verschillende electronen, waaruit 
de atomen zijn opgebouwd. 
Wij merken nog op dat bovenstaande beschouwingen daarop neer- 
komen, dat de grootheid a^^ in a = , waarin a, en 
thans betrekking hebben op de aantrekkingen tusschen de gelijk- 
namige atomen van bv. twee moleculen HCl, altijd = \'^a^a^ is, 
zoodat a = (}/a^ -\-\/a^y wordt, en dus \/a = \/a^ ^ \/a^ . 7 
1) De betrekking — P ajag zal dus ook blijkbaar moeten gelden voor homo- 
gene mengsels van t\\'ee stoffen. Ik heb altijd in verschillende vroegere Verbande- 
