1305 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer G. J. Elias : „Over den invloed van loissel- 
.‘:ftroomen van a/nemende sterkte op de magnetisatie van ijzer.” 
(Mede aangeboden door den Heer Kamerlingh Onnes). 
1. Gewoonlijk wordt aangenomen, dat gemagnetiseerd ijzer ge- 
heel geontmagnetiseerd wordt, wanneer het in een magnetisch veld 
van telkens wisselende richting en tot nnl afnemende intensiteit ge- 
plaatst is. Echter is het wel wenschelijk, dit proces meer in bijzon- 
derheden na te gaan. Aangezien het hierbij noodzakelijk is, gebruik 
te maken van eene bepaalde voorstelling omtrent den magnetischen 
toestand, zoo zullen we, in aansluiting aan de beschouwingen van 
Weiss, aannemen, dat het ijzer bestaat uit een zeer groot aantal 
,,elementairkristailen”. Van elk kristal onderstellen we, dat het 
magnetisch moment alleen volgens eene bepaalde lijn kan zijn ge- 
richt, hetzij in positieven, hetzij in negatieven zin. Van de onder- 
linge wisselwerkingen der naburige kristallen zien we daarbij af. 
Verder zullen we den toestand idealiseeren, door aan te nemen, dat 
er „volledige” hysteresis bestaat, dus dat de magnetische momenten 
alle hunne richting behouden, nadat de magnetiseerende kracht heeft 
opgehouden te werken. 
In ongemagnetiseerden toestand zijn de magnetische momenten 
naar alle richtingen gelijkelijk verdeeld, zoodat het resulteerende 
moment van het ijzer nul is. Werkt nu eene uitwendige magnetische 
kracht H, en onderstellen we, dat er eene magnetische . kracht h in 
den zin, tegenovergesteld aan dien van het magnetisch moment van 
een elementairkristal, noodig is, om dit moment te doen ,, omslaan”, 
dan zullen in alle kristallen, waarvan de magnetische momenten 
h 
liggen binnen een kegel met den halven tophoek, bg cos — , deze 
H 
omslaan. Tot.de magnetisatie van het ijzer werken dan alle elemen- 
tairkristallen mede, waarvan de magnetische momenten binnen dezen 
kegel liggen. 
Is nu het ijzer aanvankelijk zoodanig gemagnetiseerd, dat de magneti- 
satie afkomstig is van de binnen één bepaalden kegel gelegen magne- 
tische momenten, dan zullen we, om het te ontmagnetiseeren, begin- 
nen met een veld in de richting der magnetisatie en van zoodanige 
intensiteit, die we door i/j zullen voorstellen, dat de magnetisatie 
tengevolge van dit veld grooter is dan de reeds aanwezige. Alle 
magnetische momenten binnen den kegel met halven tophoek hg 
h 
cos — zullen dan een scherpen hoek vormen met de richting van 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A". 1915/16. 
84 
