1368 
V wordt later uiteengezet (§ 10). Voordat het water A bereikt, 
wordt het met kleine gasbellen vermengd. De banen der lucht- 
bellen teekenen zich schitterend tegen den donkeren achtergrond 
af, waardoor het mogelijk wordt bijzonderheden der vloeistofbewe- 
ging te vervolgen. ') 
3. Wij maken de verlichting zoodanig dat een verticaal vlak dat 
door de as van de bnis ED gaat sterk verlicht is. 
Op de horizontale as van een kleinen gelijkstroommotor, waarvan 
wij de snelheid knnnen i'egelen, bevestigen we een verticale cartonnen 
schijf met een aantal openingen, waardoor we naar de bnis heenzien. 
Bij passende snelheid van de scldjf wordt het verwarde beeld der 
vele dooreengestrengelde stroombanen opgelost in eenvoudige elemen- 
ten. Men onderscheidt bij /V rechte baanelementen, welke vooreen 
groot deel horizontaal zijn, maar waartnsschen andere in schuinen 
stand zich bevinden. Door de laatste wordt de door Osborne Reynoi,ds 
ontdekte radiale beweging onmiddellijk zichtbaar. Naarmate men 
zich verder van E in de richting naar D, d. i. die van het stroo- 
mende water, verwijdert, wordt het beeld eenvoudiger, totdat het, 
nadat men op een 20 cM. van E is gekomen, niet meer verandert. 
Nog altijd zijn ei echter elementen die t. o. v. de as van de buis 
hellen, maar de helling is belangrijk afgenomen. 
4. Wij gaan nn tot een tweede proef over. Het is gemakkelijk 
langs de as van de bnis ED een sterken lichtbundel te werpen, die 
over een lengte van eenige centimeters een doorsnede van 4 mM. 
heeft. De snelheid der door dezen lichtbundel verlichte kleine gas- 
bellen heb ik gemeten met behulp van een draaienden spiegel, 
waarvan de draaiingsas evenwijdig aan de as van de glazen buis 
was geplaatst. 
Staat de spiegel stil dan ziet men in een kijker die op den spiegel 
b De gasbellen kan men in de vloeistof brengen door gecomprimeerde lucht door 
eene fijne opening te persen. Betere resultaten bereikt men met een electrolytischen 
ontwikkelaar zooals Zenneck bij zijne methode voor de demonstratie van stroo- 
mingen in het inwendige eener vloeistof bezigt. (Berichte deutsch. phys. Ges. p. 
695. 1914). Bij mijne proeven werd de electrische stroom door twee koolplaten 
toegevoerd. Het gedrag van verschillende koolplaten is niet hetzelfde. De gasbellen 
hadden een middellijn van 0,1 tot 0,3 m.m. middellijn. Nadat een paar andere 
koolplaten in gebruik waren genomen, omdat van een der oude platen een stuk 
was afgebroken, bleken de gasbellen veel te fijn geworden en werden de oude 
platen weer aangebracht. Zijn de bellen te klein, dan kan men hun banen niet 
waarnemen, althans niet in den spiegel van § 4. Bij het doel dat Zenneck zich 
stelde, kunnen de bellen met voordeel zeer klein zijn. 
