1472 
vuldig voorkwam in die gevangenissen, waar geheel gepelde rijst 
de hoofdvoeding nitmaakte, en nagenoeg niet daar, waar in hoofd- 
zaak half gepelde rijst genoten werd. 
Sedert hebben zich tal van onderzoekers bezig gehouden met de 
experimenteele studie dezer vogelziekte, zoomede met de in vele 
opzichten vruchtdragend gebleken toepassing van de uitkomsten dier 
studie op het beri-berivraagstuk. 
Ons ditmaal in hoofdzaak willende bepalen tot de aetiologie der 
polyneuritis gallinarum, zij er op gewezen, dat aangaande de rol, 
welke de voeding als ziekteoorzaak daarbij speelt, nog geen een- 
stemmigheid bestaat. Een voorstelling, welke vroeger reeds ten opzichte 
van de aetiologie der beri-beri werd verkondigd, is, dat een van het 
voedsel uitgaande giftwerking in jjet spel zou zijn. Deze brengt 
mede, dat de protectieve en curatieve werking van rijstzemelen en 
andere, analoog werkende natuurprodukten (katjang hidjoe, gist, 
eidooier, vleesch e. d. m.) moet berusten *op een bestanddeel, hetwelk 
als tegengift werkt. Tegenover de vergift-hypothese, welke nog veel 
aanhangers telt, staat een andere opvatting, het eerst scherp door 
Dr. Gr. Grijns^) geformuleerd, volgens welke bedoeld bestanddeel 
niet als een tegengift werkt, maar een zoogen. accessorische voedings- 
stof is, welke naast eiwit, vetten, koolhydraten en zouten nood- 
zakelijk in het voedsel moet voorkomen, zal dit aan physiologische 
eischen voldoen, en dat de ziekte ontstaat, wanneer het in geringere 
hoeveelheid wordt toegevoei'd, dan voor de behoefte van het orga- 
nisme toereikend is. Cdiemisch is het nog niet met voldoende zekerheid 
gedefinieerd, ook is nog niet uitgemaakt of men met een enkele of 
met meer stoffen te doen heeft. Dit moge in het oog gehouden worden 
bij het gebruik in ons geval van synoniemen als ,, beschuttende”, 
,, protectieve” of ,,antineuritische” stof of stoffen. 
Ook het ontstaan van andere ziekten, als scheurbuik, ziekte van 
Barlow, pellagra e. a., berust met meer of minder waarschijnlijkheid 
op een tekort aan bizondere, nog onbekende accessorische stoffen, 
welke door Funk met den algemeenen naam van vitaminen be- 
stempeld zijn, terwijl de ziekten zelve worden samengevat onder 
den naam van deficientieziekten of avitaminosen. 
Zelf heb ik, door aan te toonen, dat niet alleen de rijstzemelen 
als zoodanig, maar ook een daaruit bereid extract protectieve en 
curatieve eigenschappen bezit ten aanzien van polyneuritis gallinarum®) 
en dat noch eiwit-, noch vet-, noch zouthonger de oorzaak van die 
b Geneesk Tijdschr. v. Ned. Tnd. Deel 4i, blz. 47, 1901. 
") Journ. of State Medeciue, Vol. 20, p. 341, 1912. 
3) Arch. f. Hygiene, Bnd. 58, S. 150, 1906. 
