1473 
ziekte is ^), liet materiaal verschaft, dat ten grondslag van de Jeti- 
cientielijpothese heeft gediend. Dit nam echter niet weg, dat daar- 
naast plaats bleef voor de vergifthjpothese, welke immers, met de 
feiten rekening houdend, toch ook een tekort in de voeding moest 
aannemen, maar dan een tekort aan een stof (of stoffen), welke een 
eventueel vei’gift onschadelijk maakte, resp. het ontstaan hiervan 
verhinderde. Haar louter als een werkhypothese opvattend, heb ik 
destijds ten aanzien van de vergifthypotiiese op drie mogelijkheden 
gewezen, welke als uitgangspunt voor verder onderzoek konden 
dienen, t.w. een vergift met het voedsel ingebi-acht, of wel een ver- 
gift uit het voedsel ontstaan in het spijsverteringskanaal (door de 
werking van microörganismen ?), of eindelijk een vergift, als product 
van gestoorde stofwisseling in de weefsels gex ormd. Elders heb ik 
meer uitvoerig uiteengezet, waarom de eerste onderstelling, als zijnde 
in strijd met goed geconstateerde feiten, kon worden ter zijde gesteld 
en hoe ook voor de beide andere mogelijkheden geen positieve 
gegevens konden worden aangevoerd, maar zij van den anderen 
kant toch niet met zekerheid waren uit te slaite)i. Vóór een vergift- 
werking pleit de analogie met de zenuwontaarding, veroorzaakt door 
bekende vergiften, als lood, arsenik, alcohol, moederkoren en sommige 
bacterieele toxinen, de proef op de som ontbreekt echter, aangezien 
het tot dusverre niet gelukt is, rechtstreeks een vergift als oorzaak 
van de polyneuritis gallinarum aan te toonen, hoevele pogingen 
daartoe ook gedaan zijn. 
Hoe verschillend, al naar het standpunt, dat men ten deze inneemt, 
de uitkomsten van proeven op dit gebied geïnterpreteerd worden, 
moge het volgende voorbeeld leeren. 
Funk*) en evenzoo Braddon en Cooper ''), uitgaande van de juist- 
heid der deticientiehypothese, komen tot het besluit, dat het in het 
bizonder de koolhydraatstofwisseling is, welke leidt tot meerder verbruik 
van antineuritische stof. Door in een gemengd dieet het koolhydraat- 
aandeei te verhoogen, konden zij de ziekte sneller te voorschijn 
roepen. Dit resultaat herinnert aan mijn oude waarnemingen, dat 
aan polyneuritis lijdende hoenders door toediening van enkel vleesch 
herstelden, terwijl gezonde dieren bij voeding met vleesch en zetmeel 
de ziekte kregen en waaruit ik atleidde, dat het ontstaan der ziekte 
aan voeding met zetmeel gebonden is. Ook Gaspari en Moszkovvsky 
h Gen. Tijdschr. v. Ned. Indië, Deel 36, blz. 213, 1896. Vircliow’s Archiv 
Bnd. 148, S. 523, 1897. 
2) Intern. Geneesk Congres te Londen, 1913, sectie 21. 
3) Hoppr Seyler’s Z. f. physiol. Chemie, Bnd. 89, S. 378, 1914. 
Journ. o. Hyg. Vol. 14, p. 331, 1914. 
5) Berl. Klin. W. Bnd. 50, S. 1515, 1913. 
95 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIV. A®. 1915/16. 
