1513 
Scheikunde. — De Heer Holleman biedt eeae mededeeling aan 
van den Heer F. E. C. Schbfeer: „Over de allotropie der 
ammoniumhaloïden” . H ^). 
(Mede aangeboden door den Heer J. D. vaït der Waals). 
10. De trans formatieivarmte van chloor ammonium hij het over- 
gangspunt. 
Het energieverschil van de beide modificaties van het chloor- 
amraoninm heb ik bepaald door een reeks calorimetrische proeven, 
waarbij de Heer G. A. Meter, chein. cand. mij zijn Imlp verleende; 
ik betuig hem hier daarvoor gaarne mijn dank. 
Een aantal glazen buisjes werd met chloorammonium gevuld en 
toegesmolten; de hoeveelheid glas en chloorammoninm werd .door 
wegen bepaald. De buizen werden achtereenvolgens tot 156° (kokend 
broombenzol), 177° (ortho-dichloorbenzol), 194° (dimethjlaniline) en 
212° (nitrobenzoi) verhit en snel in den calorimeter overgebracht. 
De twee eerstgenoemde temperaturen liggen beneden, de beide andere 
boven het overgangspunt. Bij het overbrengen in den calorimeter 
brak het glas door de plotselinge afkoeling voldoende om een zeer 
snel oplossen van het chloorammonium te verkrijgen. Bij deze proeven 
werd dus steeds de oploswarmte meegemeten en om correcties) voor 
verdunningswarmte te vermijden hebben wij steeds de waterhoeveel- 
heid in den calorimeter zóó gekozen, dat de verkregen oplossing één 
grammoi. NH^Cl op 320 molen water bevatte. De temperatnur- 
instelling was door het snelle oplossen gewoonlijk reeds na 1 of 2 
"'minuten afgeloopen en de tijd, waarover voor straling gecorrigeerd 
moet worden, was dus slechts klein, wat de nauwkeurigheid van de 
bepalingen ten goede komt. De soortelijke warmte van het glas werd 
door afzonderlijke proeven door verhitting tot 156, resp. 212° bepaald 
en onder de aanname, dat de ware soortelijke warmte tusschen 156° 
en 212° lineair met de temperatuur verandert, kon dan de gemiddelde 
soortelijke warmte tusschen kamertemperatuur en een temperatuur ge- 
legen tusschen de beide genoemde door lineaire interpolatie gevonden 
worden. Bij elke proef met de buisjes met chloorammonium was dus 
de warmte, welke het glas alleen leverde, bekend; trekt men deze 
warmte van het gevonden bedrag af, dan houdt men dus bij de 
proeven van 156° en 177° de warmte over, welke «-NH^Cl levert, 
wanneer het van de genoemde temperaturen tot die, welke de calori- 
meter na de proef bezit, wordt afgekoeld en dan isotherm opgeiost. 
Uit deze waarden is dus de gemiddelde soortelijke warmte van 
Eerste mededeeling. Deze Verslagen 24. 271. (1915). 
