1519 
verklaring aanvaarden, dan zal men de resultaten dus zóó moeten 
opvatten, dat de verschillen in dampdruk over het onderzochte 
temperatuurtraject slechts klein zijn en binnen de waarnemingsfouten 
liggen. Het is dus nu de vraag, of de genoemde onderzoekingen 
eene dergelijke verklaring toelaten. 
Ik heb in tig. 4 de experimenteele resultaten aangegeven door de 
logarithmus van den dampdruk als ordinaat, de reciproke waarde 
van de absolute temperatuur als abscis af te zetten. Deze voorstellings- 
wijze heeft het voordeel, dal de aldus verkregen dampspannings- 
liinen bijna recht zijn en interpolaties en extrapolaties graphisch 
gemakkelijker en nauwkeuriger worden uitgevoerd dan met kromme 
lijnen als in tig. 3. Dat de lijnen vrijwel recht worden bij de aan^ 
gegeven wijze van voorstellen, volgt uit: 
d log P dlog P d log P Q 
welke laatste betrekking geldt voor stoffen, welke zonder dissociatie 
• Q 
verdampen. De helling van de lijnen bedraagt dus — - en is dus 
constant, als de verdampingswarmte niet met de temperatuur ver- 
andert, wat bij eerste benadering dikwijls juist is ^). Is immers de 
verandering van Q met de temperatuur of m. a. w. het verschil in 
soortelijke warmte tusschen vast en gas niet al Ie groot, dan is de 
temperatuurinvloed gewoonlijk klein t. o. v. de groote verdampings- 
warmte. Dit blijkt zelfs bij de waarnemingen van iets vochtig NH^Cl, 
welke door Smith werden uitgevoerd en welke in fig. 4 door kruisjes 
zijn aangegeven, het geval te zijn, hoewel hier een met de temperatuur 
d log P Q 
varieerende dissociatiegraad de eenvoudige betrekking — ~ = — 77 
■ dl RT^ 
verandert in 
d log P 
en dus ook de vei’andering van a 
dT {\-^a)RT 
met de temperatuur eene afwijking van eene rechte in fig. 4 zal 
veroorzaken. De dampspanningen van iets vochtig NH^Cl zijn ook 
door Johnson gemeten en door driehoekjes in fig. 4 aangegeven. 
Deze beide reeksen van waarnemingen correspondeeren dus met de 
lijn OB van tig. 3. Tusschen de waarnemingen van Smith en Johnson 
blijkt eene afwijking te bestaan, welke voor het grootste deel 'vj^el 
aan onnauwkeurigheden in de temperatuurmeting toegeschreven 
zullen moeten worden. Tevens zijn in fig. 4 door vierkantjes de 
resultaten van de merkwaardige proef mei droog chloorammoniuni 
b In de figuren en de tabellen is de gewone logaritlimus gebruikt en is dus met 
den modulus rekening gehouden, (i? — 4.571). 
