1539 
de laatste addities kunnen ecliter door plaatsing in direkt daglicht 
worden versneld. 
Maleïnezuur gedraagt zich volkomen analoog; echter is de snelheid 
der absorptie (zooals uit de konstitutie wel viel te verwachten) hij 
glutahonzuur het grootste. 
Uit het in deze verhandeling medegedeelde materiaal mag, geloof 
ik, wel besloten worden, dat inderdaad de symmetriese formule van 
Thorpe een vrij behoorlike interpretatie is van de eigenschappen van 
het glutakonzuur. 
In de volgende mededeling zal ik deze formule aan een model 
toelichten. 
Delft, 13 Februarie 1916. 
Natuurkunde. — De Heer van der Waals biedt eene mededeeling 
aan namens Mej. A- Snethlage: ,,Over de Brooiiisclie heioe- 
ging in gassen.” 
(Mede aangeboden door den Heer P. Zeeman). 
Onder de verschillende afleidingen van de uitwijking, welke een 
in een gas of vloeistof gesuspendeerd deeltje in een tijd t verkrijgt, 
is er een van von Smoi.dchowski waarbij alleen van kinetische 
overwegingen wordt gebruik gemaakt. Volgens von Smoluchowski zal 
deze afleiding alleen gelden voor gassen en dan nog slechts, wanneer 
de afmetingen van het deeltje klein zijn t. o. v. de gemiddelde weg- 
lengte der omringende moleculen. Zooals de schrijvei- zelf opmerkt 
ontbreekt er nog wel iets aan de nauwkeurigheid van zijn berekening. 
O. a. kent hij allen moleculen gelijke snelheid toe. Ik wil daarom 
langs eenigszins anderen weg een uitdrukking voor de gemiddelde 
uitwijking afleiden, die van de bovengenoemde slechts in getallen- 
coëfficient verschilt, maar waarbij rekening wordt gehouden met de 
Maxwellsche snelheidsverdeeling. 
Onderstellen we. dat een bolvormig ,,Brownsch deeltje” met massa 
M veerkrachtige botsingen uitvoert met een aantal bolvormige mole- 
culen met massa 7n, terwijl de Maxwellsche snelheidsverdeeling heerscht. 
Kortheidshalve zullen we het deeltje M noemen. 
Indien we vanuit een punt F (fig. 1) de snelheden FA en FB 
van het deeltje en het botsende molecuul voor de botsing uitzetten 
en door Q, het eindpunt der zwaartepuntssnelheid, een vlak W 
aanbrengen, evenwijdig aan het botsingsvlak, zullen we de snelheden 
b Von Smoluchowski. Ann. der Phys. 21 p. 769 (1906). 
99 * 
