J540 
PA' eii PB' na de botsing vinden, door de snelheden relatief het 
zwaartepunt te spiegelen t. o. v. W en bij de zwaartepuntssneiheiu 
Fig. 1. 
op te tellen. Wanneer W van stelling verandert beweegt A' zich op 
een bol om Q met straal QA. Maxwell') toonde aan, dat alle punten 
van dezen bol gelijke waarschijnlijkheid hebben voor A', zoodat de 
gemiddelde waarde van QA' voor alle botsingen van A/ in iedere 
richting 0 is. De zwaartepuntssnelheid heeft echter gemiddeld een 
projectie in de richting van PA. Hieruit leidt Jeans af, dat een 
molecuul bij botsing met andere gelijksoortige gemiddeld een deel (^5 
van zijn oorspronkelijke snelheid s behoudt. Voor botsingen tusschen 
deeltjes van verschillende massa krijgt een waarde, welke ik 
uitgerekend heb en die reeds door Prof. Koenen is raeegedeeld. 
Voor een deeltje Al, in statistisch evenwicht met moleculen m, 
bedraagt deze factor 
Om = 
AI 
AP 
i\[ ■ m m [AI A 
AI 
m 
i¥7 
, . m / AI+ 
Indien — groot is (en in het geval, dat wij beschouwen willen. 
is dit zoo) mogen we 0 ontwikkelen tot de eerste macht van 
waardoor bovenstaande uitdrukking vereenvoudigd wordt tot 
m 
Om =l—A — 
M 
AT 
( 1 ) 
Noemen we nu de snelheid van het deeltje op een gegeven oogenblik 
(i^iVjïCi). Wanneer het zich gedurende een tijd met deze snelheid 
bewogen heeft hotst het tegen een molecuul met snelheid 
en verkrijgt daardoor zelf een snelheid s.^ . Deze bestaat nu weer 
uit 2 stukken ; 
1) J. G. Maxwell. Phil. Mag. 4 19. p. *19 (1860). 
2) J. H. Jeans. Phil. Mag. (6) 8 p. 700. (1904). 
®) J. P. Kuenen. Deze Verslagen XXIIl p. 1049. 
