1567 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt een mededeeliiig aan 
van den Heer F. Zernike : ,,Over de zwermvorming der mole- 
ciden in den kritischen toestand en de daardoor veroorzaakte 
extinctie van het licht.” 
(Mede aangeboden door den Heer Haoa). 
1. In een vroegere mededeeling, door Ornstein en den schrijver 
werd een verbeterde formule afgeleid voor de verstrooiing van het 
licht door een enkelvoudige stof in de nabijheid van het kritische 
punt. De onjuistheid van vroegere benaderde formules, die voor den 
kritischen toestand zelf een oneindig sterke verstrooiing opleveren, 
werd daar verbeterd door volgens een nieuwe waarschijnlijkheids- 
methode den invloed van de rangschikking der moleculen in de ruimte 
nauwkeurig in aanmerking te nemen. Inderdaad kon dan ook de 
intensiteit van het verstrooide licht voor het kritisclie punt zelf aan- 
gegeven worden. 
Toch is het vroegere bezwaar daarmee niet geheel verdwenen. 
Wanneer men namelijk de totale verstrooide energie uit de gegeven 
formule berekent, om zoodoende de verzwakking van het invallende 
licht te vinden, dan ontstaat een logarithmische uitdrukking, die in 
het kritische punt toch weer oneindig groot wordt. 
Het leek mij ook van practisch belang een betere benadering uit 
te voeren, omdat immers 1. c. reeds gebleken is dat door middel \'an 
opalescentie-metingen de grootte van de werkingssplieer experimenteel 
gevonden zou kunnen worden. Zooals ik in mijn dissertatie heb aan- 
getoond kunnen voor dergelijke metingen bij sterke opalescentie 
alleen extinctie-bepalingen in aanmerking komen. Een theoretisch 
juiste formule voor de extinctie is dus van veel belang. 
Het was te voorzien, dat de onnauwkeurigheid van de l.c. gegeven 
afleiding aan de al te ruwe optische beschouwing moest worden 
toegeschreven. Het is mij thans gelukt een betere waarde van de 
extinctie te vinden, door deze regeliecht uit de electronen-theorie at 
te leiden. Daarbij bleek het noodig te zijn de vroeger ingevoerde 
functie g, die het verloop van. de gemiddelde dichtheid der molecuul- 
zwermen aangeeft, expliciet te berekenen. Ik wil deze berekening 
voorop stellen. Het resultaat daarvan is ook op zichzelf belangwek- 
kend, aangezien' daarmee het probleem van de „Neigung zur Schwarm- 
bildung”, dat in 1904 door Smoi.uchowski gesteld werd, m. i. 
definitief opgelost is. 
1) Deze Verslagen 23, 582 (Sept. 1914). Hier met I. c. aangeduid, 
2) M. Smolughowski. Boltzmann-Festschrift 1904. 
