1604 
lijn komen te liggen ; als in een quaternair stelsel vier punten, die 
eerst een tetraeder vormen, in een plat vlak vallen ; in het algemeen, 
als tnsschen de phasen van het evenwicht eene reactie ; 
+ • • • + «« + 2 ^n + 2 = 0 (3) 
kan optreden. 
[Men zon zich de phasen van ook zóó kunnen denken dat zij 
toevalligerwijze altijd, of ook zoo, dat zij niet altijd, maar wel toevalliger- 
wijze in het invariante punt aan (3) voldoen. In beide gevallen 
hebben de phasen dan reeds in het invariante punt iets bijzonders. 
Het bijbehoorende P, J'-diagram vormt dan een overgangstjpe, waarop 
wij later terugkomen.] 
Als nu tnsschen de phasen van het kornplex X reactie (3) kan 
optreden, dan is bij constante T de druk en bij constanten P de 
temperatuur voor dit complex een maximum of minimum. 
Als de temperatuur bij constanten P een maximum (minimum) is, 
dan bestaat het kornplex X niet meer boven (beneden) deze tempe- 
ratuur; beneden (boven) deze temperatuur kunnen dan echter bij 
elke T twee evenwichten X' en X" optreden, waarin de verander- 
lijke phasen verschillende samenstellingen hebben. Is de druk bij 
constante T een maximum (minimum), dan bestaat het kornplex X 
niet meer bij hoogere (lagere) drukken ; bij lagere (hoogerej drukken 
treden echter weer twee verschillende evenwichten X' en X" op. 
Hieruit blijkt nu, dat het bivariante veld (P,PJ begrensd wordt 
door eene kurve (4/), die bepaald is, doordat in het evenwicht: 
{M) = (P,PJ ^ P 3 + + . . . F„ + o 
reactie (3) optreedt. 
Elk punt van dit veld (P^PJ stelt dus twee verschillende even- 
wichten {F^FX en {F^F^)" voor, die aan de grens van dit veld in 
elkaar overgaan ; kurve {M) is dus de keerlijn van dit veld. Het 
veld bestaat dus uit twee bladen, die elkaar bedekken en die wij blad 
(PjPj' en (P,PJ" zullen noemen. 
In tig. 3 is dg de keerlijn van het veld Z^LG elk evenwicht 
Z^LG heeft op deze keerlijn bij constante T een maximum druk- 
punt en bij constanten P een minimum temperatuurpunt. ' Hetzelfde 
geldt in fig. 4 voor het evenwicht Z^LG. 
In onze vroegere beschouwingen „Evenwichten in ternaire stelsels 
I — XVIH” hebben wij verschillende ternaire keerlijnen onder den 
naam van ilPKurven uitvoerig beschouwd. Zij kunnen verschillende 
vormen hebben ; een dezer vindt men in tig. 5, die een alge- 
meenen vorm van de keerlijnen dg (fig. 3) en eh (fig. 4) voorstelt. 
Daar het veld (PjPj uit twee bladen bestaat, zoo stelt ieder punt 
