1630 
Physiologie. — De Heer Zwaakdemaker biedt een mededeeling aan 
over „Het in overmaat geladen zijn van reukstof houdende 
nevels, volgens 'proefnemingen met de Heeren H. R. Knoops, 
arts en M. N. van oer Bui-, 'phil. nat. cand., verricht”. 
In 1900 heeft J. Gaüle ') het vermoeden uitgesproken, dat de 
reukstotFen in de natuur veelvuldig in den vorm van nevels voor- 
handen zouden zijn en zij ons zintuig in dezen toestand zouden 
kunnen bereiken. Hoewel mij een groote verbreiding van dit ver- 
schijnsel onwaarschijnlijk voorkomt 'j, heb ik het mij toch tot plicht 
gerekend de zintuigelijke beteekenis van reuksfofhoudende nevels 
nader na te gaan, zoodra een geschikt hulpmiddel tot hun voort- 
brenging bekend zou zijn. 
Dank zij Prof. G. Gradenigo staat sedert een paar jaar zulk een 
hulpmiddel ten dienste. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een 
eenvoudigen, glazen versproeier, van de adiabatisehe uitzetting van 
perslucht, onder een overdruk van 2 atmospheren aangevoerd en 
van de botsing der gevormde druppels tegen een glaswand ®). 
Waarschijnlijk is de toedracht van zaken aldus. De snelle lucht- 
strooming zuigt het water, waarin de te onderzoeken stof is opgelost, 
omhoog. Dir water verdampt in de voorbijstroomende, van af het 
opstijgspitsje geïoniseerde lucht en verzadigt haar met waterdamp, 
wanneer ten minste, zooals in ons geval, een overmaat van water 
voorhanden is. 
Middelerwijl zet zich de van overdruk van 2 atmospheren tot 
een ovei’druk 0 teruggebrachte lucht plotseling uit. Er ontstaat een 
aanmerkelijke temperatuursverlaging en van af de spits van het 
opzuigbuisje teekent zich in een zoekliclitkegel een zichtbare licht- 
baan af. De nevel botst tegen een glazen wand en wat langs dezen 
heen vliegt, geeft volgens Gradenigo en Stefanini een uiterst besten- 
digen nevel, indien men de voorzorg heeft genomen in het water 
een paar percent keukenzout of een mengsel van zouten op te lossen. 
Wij konden Gradenigo’s en Stefanini’s ervaringen volmaakt beves- 
tigen. Wanneer men de meest verschillende, niet-vluchtige stoffen, 
electrolyt of niet, in het water oplost, ontstaat een prachtige, dichte 
nevel, die in een Tjndallsch kastje uren achtereen standhoudt. 
1) J. Gaule in P Heijmamn’s Hdb. der Laryngologie imd Rliinologie Bd. 111, 
p. 178, Wien 1900. 
2) Verg. mijn „Physiologie des Geruclis”, p. 22, Leipzig 1895. 
Het door ons nog steeds gebezigde toestel is het oorspronkelijke, dat Prof. 
Gradenigo mij indertijd uit Turijn ten geschenke zond. Voor een beschrijving, zie 
o.a. Arch. int. de laryngologie, d’otologie et de rhinologie, 1911. 
