1637 
Zoo is kwik bij de kritische temperatuur' reeds lang Hg^ geworden. 
Slechts bij lagere temperaturen is de kwikdamp tengevolge van het 
groote volume — Hgj zooals bekend is. Maar bij hoogere temperaturen, 
waar het dampvolume kleiner en kleiner wordt, neemt de associatie 
tot Hg^ gaandeweg toe, en is bij 7\. nagenoeg volledig. Kwik ver- 
keert nl. als sommige andere associeerende stoffen in het geval dat 
bij temperatuursyé;r/a^m_^ de vo/imn?.toename van den damp het'wint, 
en dus de associatie niet toeneemt, maar afneemt. Ditzelfde is 
waarschijnlijk het geval bij water, maar bij deze stof is de associatie 
bij T]i (van den damp nl.) nog maar gering, terwijl zij bij kwik 
nagenoeg volledig is. Het zijn die stoffen, waar de dissociatiewarmte 
q der dubbelmoleculen (d.w.z. de geabsorbeerde warmte bij dissociatie) 
betrekkelijk klein of = 0 is (in elk geval dus bij gewone 
stoffen <(7 Tfc, wanneer q in gr. kal. is uitgedrukt). Azijnzuur 
behoort tot de andere categorie van stoffen, waarbij de associatie in 
den damp bij temperatuurverhooging afneemt, tot een minimum 
in de nabijheid van Tk bereikt wordt. Bij nog hoogere temperatuur 
neemt de associatie in den damp weder toe. Hier wint dus (beneden 
de orakeeringstemperatuur) de temperatuursverandering het van de 
voluumverandering. Het zijn die stoffen, waarbij de dissociatie- 
warmte der dubbelmoleculen betrekkelijk groot is ()> 7 Tk). 
Kwik is dus — en dit zullen wij ook uit anderen hoofde bevestigd 
vinden — bij Tk bimoleculair . 
'è ak f CLk 
Nu is pk-= waarbij P. bij stoffen met hooge 
2^ bk 27 b k 
kritische temperatuur de grenswaarde '), zoodat wij hebben, 
met = 1 : 273,1 ; 
Tk = 78,03- 
bk 
i ük 
~ 28 b^k 
Is nu bij Hgi (l/a^), = 11,0 X 10“ ^ • (6a;)i = 150 X 10— zooals 
wij straks zullen vinden, dan wordt bij Hgn -. 
Tk = 78,03 n 
121 
150 
10^ 
1 121 
Pk = X 10b 
^ 28 225 ^ 
omdat \/ak bij Hg,, = ??- (l/'n/bi en eveneens bk = n{bk)i z,al zijn 
(mogelijke contractie bij bk buitengesloten). 
1) Voor A hebben wij n.1. gevonden de uitdrukking a = 
27 
8y— 1 V.7 + 1 
7 (de gereduceerde richtingscoefficient van de verbindingslijn tusschen Dk en D,j 
in een DjT-diagram, d.w.z. van de ideale „rechte middellijn”) tot 1 nadert. (Vergl. 
deze Verslagen van 12 Febr. 1914, p. 803, formule (18)). 
