1645 
dan zou men vergeten dat in de nabijheid van de associatie 
ook van den azijnzuurdamp — na in de nabijheid van dooreen 
minimum te zijn gegaan — wederom toeneemt met temperatuiirs- 
verhooging, evenals bij stoffen als kwik, water, etc. 
Ligt (/fc)a in de nabijheid van 7, dan is de factor cp {Lh = 0 
gerekend) bv. = 0,84 bij = 0,1, en = 0,96 bij ^ = 0,9. Een minimum, 
nl. r/)=:0,72, vindt men bij ,5 = 0,4. Wat I aangaat, deze coëfficiënt 
is = 0 bij ^ = 0 en = 1, en bereikt een maximale waarde, nl. 
0,22, bij /? = 0,5. Bij iS = 0,l' is 2 = 0,086; ook bij /3 = 0,9 is 
2 = 0,086. Deze grootheid is nl. symmetrisch t. o. v. 
Is dus ook g' = 0, dan kan, tengevolge van den factor r/>, de 
waarde van tot 287o kleiner zijn dan de normale waarde. De 
waarde 7 kan dus tot 5 dalen (wanneer nl. bij Tk de waarde van 
^ = 0,4 is). Bij stoffen, waar bij Tk ^ = 0,1 is, zou de waarde 7 
toch reeds tot 7 X 0,84 = 5,9 gedaald zijn. Etc. Vindt men dus bij 
T]c een waarde voor ƒ, die grooter is dan de normale — zooals bij 
azijnzuur, methylalcohol, etc. — dan is het zeker dat ([ van 0 ver- 
schilt, (de waarde van A5 heeft slechts weinig invloed). Dit komt 
geheel overeen met hetgeen wij reeds in § 2 opmerkten, Bij azijn- 
zuur en dergelijke stoffen met een minimum-associatie dicht bij Tk 
moet de dissociatie warmte der dubbelmoleculen betrekkelijk groot 
zijn, en wei > fTk. Is ^ = 0,1 bij Tt, dan is 2 = 0,086 [Lb = 0). 
Met elk = 7 wordt I X ig^k - RT]^ dus = 0,086 X 3,5 = 0,30, 
zoodat fh = (/fe)o X 0,84 X 1,30 = X 1,09 wordt, derhalve reeds 
7> (/ft)o- De waarde 7 zou bv. reeds tot 7,63 aangroeien. Bij /3 = 0,2 
is (/) = 0,76, 2 = 0,15, wanneer = 0 is; derhalve wordt dan de 
factor van (ƒ*)„, wanneer (lk = lTk is, 0,76x1,52 = 1,15, zoodat 
de normale waarde 7 alsdan reeds tot 8,1 is toegenomen. 
Uit het voorgaande ziet men genoegzaam, dat bij Tk de waarde 
van / zoowel kleiner als grooter dan de normale zal kuiinen zijn. 
Bij kwik, waar waarschijnlijk zeer gering is, zal fk iets te klein 
uitvallen (als nl. van 0 verschilt), en zal bij lagere temperatuur ƒ 
voortdurend kleiner zijn dan normaal (zie boven). Zoodra de disso- 
ciatie tot enkelvoudige moleculen voltooid is, zal bij de correspon- 
deerende lage temperaturen ƒ natuurlijk weer normaal zijn geworden. 
(In dit „normale” verloop van ƒ is ook inbegrepen het gewone 
minimum in de waarde van ƒ bij m = 0,75 ongeveer, welk mini- 
mum meestal ongeveer ö'/o lager is dan fk)- 
Na deze, ook voor het vervolg noodzakelijke, uitweiding willen 
wij bij kwik de waarden van ƒ bepalen bij enkele temperaturen 
beneden en boven het kookpunt, in de onderstelling dat (T/c^ 1260 is, 
p^=192 atra, Wij vinden het volgende. 
