1664 
Scheikunde. — De Heer van Romburgh biedt een inededeeliiig aan 
van den Heer H. R. Krüyt ; ,,Over het dubhelbrekende Sol 
van Vanadiuinpentoxyde.” 
(Mede aangeboden door den Heer Jaeger). 
1. In den feestbundel voor Elster en Gteitel hebben Diesselhor.st, 
Freundlich en Leonardt hoogst merkwaardige mededeelingen ge- 
daan omtrent het VjOj sol. In water kolloidaal gedispergeerd geeft 
deze stof een helder sol, dat, afhankelijk van de concentratie geel 
tot bruin is in doorvallend licht. Roert men in dit sol, dan treden, 
vooral bij praeparaten, die eenige maanden gestaan hebben, eigen- 
aardige, flonkerende slieren in de vloeistof op, die den beschouwer 
zouden kunnen doen denken, dat een fijn kristallijn neerslag van 
den bodem af opgeroerd werd. Merkwaardigerwijze verdwijnt de 
troebeling echter niet naar den bodem van het vat toe, maar houdt 
de zichtbaarheid der troebeling vaak op, juist nadat men haar nog 
in het midden der kiivette waargenomen heeft. Een bezinksel ont- 
breekt trouwens ten eenenmale. 
Beschouwt men het sol tusschen gekruiste nicols, dan blijkt roeren 
een heldere verlichting van het gezichtsveld te veroorzaken ; voort- 
gezet onderzoek leerde nu, dat het sol, wanneer het in bepaalde richting 
stroomt, zich als een plaatje uit een dubbelbrekend kristal gedraagt. 
In het kardioid ultramikroskoop bleek het sol uit lange, staaf- 
vormige deeltjes te bestaan. De bovengenoemde onderzoekers kwamen 
nn tot de volgende verklaringshypothese : door strooming leggen de 
deeltjes zich in de houding, die de geringste wrijving met andere 
vloeistoflagen medebrengt, d. i. met hun lengteas parallel aan de 
stroomrichting. Daardoor ontstaat een orienteering, die de dubbel- 
breking met zich brengt. 
Zij hebben een reeks proeven gedaan om na te gaan of alle ver- 
schijnselen inderdaad met dit vermoeden in overeenstemming waren. 
Strooming, magnetisch veld en galvanische stroom zouden vermoe- 
delijk tot een richten der deeltjes aanleiding geven en inderdaad 
bleken alle proeven, die zij uitvoerden en waarbij zij de vectoren 
der lichttrilling en van den op het systeem uitgeoefenden dwang 
op alle mogelijke wijze varieerden, steeds tot een licht of donker 
veld te voeren, al naar de hypothese het deed verwachten. 
In een tweede verhandeling konden Diesselhorst en Freundlich 
b Diesselhorst, Freundlich en Leonhardt, Arbeiten aus den Gebieten der 
Physik, Mathematik, Chemie, JuLius Elster und Hans Geitel gewidmet, pg. 
453 — 478, Braunsciiweig 1915. 
b Diesselhorst en Freundlich, Physikal. Zeitschr. 16, 419 — 425 (1915). Zie 
ook Zeitschr. f. Elektrochemie 22, 27 — 33 t]916). 
