1674 
houding aeq. ^ ongeveer 2.88. Wordt nu het grootste gedeelte van 
Na 
het Ca vervangen door Na, dan wordt de verhouding aeq. — zeer 
01 
, , , , , Na , Ca 
groot, en nadert meer en meer tot de som van aeq. 7 ^ = 
oi 01 
omstreeks 4. 
Wordt zulk natriumrijk zoet water tot op eene geringe hoe- 
veelheid na ingedampt, dan wordt het Ca bijna geheel als normaal 
carbouaat gepraecipiteerd, en het Mg grootendeels. Daardoor blijven 
in de oplossing hoofdzakelijk Na, Cl en CO, met een weinig Mg. 
Om die reden heeft men zulk water genoemd sodahoudend water, 
of water, dat soda in overmaat bevat. De naam ,, alkalisch water” 
is daaraan ook wel gegeven, vermoedelijk, omdat de in water weder 
opgeloste droogrest sterk alkalisch i'eageert. 
Dit alkalirijke water wordt veelal aangetroffen daar, waar men 
zich kan voorstellen, dat het zoute water het laatst is verdrongen 
door zoet water. Dientengevolge wordt het gevonden daar, waar 
op grootere diepte het zoete water grenst aan het zoute water, 
maar ook te midden van het zoete water, nabij leem en kleilagen. 
Dit laatste feit is wel schijnbaar in strijd met de bovenstaande 
verklaring voor het ontstaan van het natriumrijke zoete water, doch 
niet werkelijk, zoo men in aanmerking neemt, dat in de kleilagen 
veelal nog zout water aanwezig is, terwijl het reeds uit de zandlagen 
daaromheen is verdrongen, doordat in kleilagen, het water veel 
minder snel circuleert, dan in zandlagen. In en nabij kleilagen dus 
evenzeer als elders nabij de grens van zout en zoet water, heeft 
de verdrijving van het zoute water later plaats gehad dan ver van 
de kleilagen af. 
Een tweede omstandigheid, die de aanwezigheid van water met 
een overmaat van alkaliën nabij klei- en leemlagen zou bevorderen, 
is waarschijnlijk deze, dat klei en leem meer vaste stoffen bevatten, 
die aan de wisselwerking deelnemen, dan zand, zoodat daarin het 
chemische evenwicht minder spoedig wordt hersteld. Dus ook nog, 
nadat het zoute water reeds geheel is uitgeloogd zal in klei- en 
leemlagen nog langer dan in zandlagen, de uitwisseling tusschen Ca 
en Na plaats hebben. 
Ten slotte zij er nog opgewezen dat daar, waar het dilivium zich 
nog boven den zeespiegel verheft, op Urk en Texel, en het zoete 
water niet onder verdringing van zout water in den bodem is 
gekomen en bovendien minder kalkrijk is, het verschijnsel dat het 
