1679 
Fig. 1. 
pauzen tusschen de kamersystolen veel grooter geworden. Hierdoor 
neemt het residu refractair stadium af, omdat de kamerspier gedu- 
rende de vergroote pauzen zich beter kan herstellen. Maar toch 
keert het normale rhytme niet terug, omdat het periodische refractair 
stadium in duur is toegenomen. De verlenging van het periodische 
refractair stadium is een direct gevolg van de vergrooting der systo- 
len. Het resultaat is dan, dat het totale refractair stadium nog niet 
is afgenomen in duur, zoolang de halveering van het kamerrhythme 
voortduurt. Ik drukte dit in een vorige mededeeling aldus uit, dat 
door de toename in grootte en duur der systolen in het gehalveerde 
rhythme de kamer in haar eigen rhythrne gevangen zit. Als ik nu 
op het eind der diastole een extraprikkel toedien (bij O) dan ont- 
staat er een extrasystole, die veel kleiner is, omdat de pauze, die 
er onmiddellijk aan voorafgaat, sterk verkleind is. Het periodische, 
refractaire stadium van deze extrasystole is daardoor veel kleiner 
dan bij de systolen van het gehalveerde rhythme. Daarom is het 
totale refractaire stadium gedurende deze extraperiode veel korter 
geworden dan gedurende de perioden van het gehalveerde rhythme. 
Het residu refractair stadium is natuurlijk na deze eene vooraf- 
gaande kortere pauze nog niet sterk tot ontwikkeling gekomen. De 
toename hiervan vindt eerst plaats door accumulatie, als de kamer 
eenige systolen in het normale rhythme heeft uitgevoerd. Het is 
dus wel duidelijk, dat het totale refractaire stadium gedurende de 
extrasj'stole korter is dan gedurende het voorafgaande gehalveerde 
rhythme. En daarom kan de eerstvolgende, van den boezem komende, 
normale „Erregung” de kamer in systole doen overgaan. Maar ook 
deze systole is weer kleiner onder den invloed van de voorafgaande 
korte pauze, zoodat ook na deze systole de eerstvolgende impuls 
van den boezem komend een systole van de kamer veroorzaakt. 
Zoo blijft dan het normale, tweemaal zoo snelle rhythme, totdat 
door toename in duur van het residu-refractair stadium het totale 
refractair stadium weer zoover is verlengd, dat dit rhythme niet 
meer behouden kan blijven. In dit voorliggende geval bleef het 
