1681 
nu ontstane bigerainusgroepeii weg dan bij de systolen van het gehal- 
veerde rhythme. We hebben dus de totale refractaire periode van 
deze kamersystole verkort, vergeleken bij den duur van de refractaire 
perioden der systolen uit het gehalveerde rhythme. Het gevolg hiervan 
is, dat er nog een systole op kan volgen, waarna dan een kamer- 
systole uitvalt, zoodat er bigeminusgroepen ontstaan, waartusschen 
een enkele trigeminnsgroep. Had ik den extraprikkel vroeger in de 
diastole aangewend dan zou het normale rhythme ontstaan zijn. De 
extrasytole zou dan evenredig aan de meerdere verkorting van het 
voorafgaande interval kleiner zijn uitgevallen, zoodat evenals in 
fig. 1, het normale rhythme gevolgd zou zijn. Dit blijkt duidelijk, 
ais ik gedurende de groep na de laatste van Fig. 3 (Zie Fig. 4) ; 
Fig. 4. 
een extraprikkel aanwend op een vroeger tijdstip der diastole van 
de eerste curven der bigeminusgroep (bij f). De exstrasystole is dan 
klein en het normale rhythme herstelt zich dan weer en blijft dan 
gedurende 15 systolen bestaan, om dan weer in enkele bigeminus- 
groepen en daarna in het gehalveerde rhythme over te gaan. Twee 
groepen te voren had ik een extraprikkel iets later aangewend, de 
extrasystole is nu grooter, maar de eerstvolgende systole is nog 
grooter, oogenschijnlijk, omdat het a-y-interval ervoor verlengd is 
en daardoor de systole verlaat optreedt (zie fig. 4). Nadere uitmeting 
doet ons zien, dat werkelijk het begin van deze systole op een 
verlaat tijdstip valt. Vooral ook dit werkt het optreden van het 
normale rhythme tegen. 
Als nu het herstelde normale rhythme van Fig. 4 weer is over- 
gegaan naar het gehalveerde rhythme, dan voer ik hierbij na de 
6*^® systole van het gehalveerde rhythme een tweede wijze van over- 
zetting uit van het gehalveerde in het normale rhythme. (Zie fig. 5). 
Fig. 5. 
