1685 
dan wordt de hierop volgende sjstole niet voldoende verkleind om 
bigeminus te krijgen en blijft het gehalveerde rhythme bestaan. 
Doch tevens is de extrasystole zelf niet klein genoeg om het nor- 
male rhythme te doen herstellen. 
2. ExtraprihJceling van de basis ventricidi. 
Daar in deze proevenreeks de prikkelaar dicht bij de atrio- 
ventriculairgrens werd geplaatst wijken de resultaten eenigszins af 
van die welke hiervoor beschreven zijn. Met eenige voorbeelden zal 
ik dit toelichten. In Fig. 9 heb ik door een extraprikkel bij J 
Fig. 9. 
een extrapauze zonder extrasystole van de kamer verwekt (de prikkel 
dien ik daarvoor toediende en die op een vroeger moment van de 
hartperiode inviel, bereikte den boezem blijkbaar gedurende zijn 
refractair stadium). De sterk vergroote postcompensatoire systole zet 
het rhythme van de kamer vast in het gehalveerde. Bij 2 diende 
ik een extraprikkel op het eind der diastole toe waardoor een 
vrij groote extrasystole zonder compensatoire pauze ontstond. Als 
ik daarentegen bij 3 den extraprikkel eerder laat invallen, ontstaat 
er een kleinere extrasystole, zoodat het normale rhythme hersteld 
wordt. Gedurende de' 26®^® systole van dat herstelde normale 
rhythme zet ik dit op de gewone wijze weer over in het gehal- 
veerde. De 4*^® systole hiervan is nog gedeeltelijk op Fig. 10 te 
zien. Bij 1 wordt het normale rhythme niet, bij 2 wel hersteld. Na ’t 
voorafgaande is dit duidelijk. Bij 3 verwek ik een extrapauze zonder 
kamerextrasystole, maar het terugkeeren van het gehalveerde rhythme 
(zooals bij 1 van fig. 9) belet ik door in deze extrapauze bij 4 weer 
te prikkelen, waardoor een nieuwe extrasystole ontstaat, die kleiner 
is dan de postcompensatoire zou zijn geworden. Daarom en tevens 
omdat ze vervroegd is, blijft het normale rhythme behouden. De 
eerstvolgende van den boezem komende impuls bereikt dus de kamer 
later na deze extrasystole dan ze zou zijn aangekomen na de post- 
compensatoire systole, indien ik den prikkel achterwege gelaten had. 
